Elon Musk thừa nhận tại tòa án: “OpenAI chắc sẽ muốn giết tôi mất”

Tờ The Verge cho hay căng thẳng bao trùm phòng xử án trong ngày đối chất thứ ba của vụ kiện Elon Musk và Sam Altman, khi các luật sư của OpenAI tung ra hàng loạt bằng chứng cho thấy tỷ phú giàu nhất thế giới đã tìm cách “siết chặt” nguồn sống của tổ chức này sau một cuộc tranh giành quyền lực thất bại.

Cụ thể, Elon Musk vừa trở lại bục nhân chứng vào thứ Tư để tiếp tục đưa ra những lý lẽ trong cuộc chiến pháp lý chống lại OpenAI và CEO Sam Altman.

Tuy nhiên, dưới sự thẩm vấn từ phía luật sư của OpenAI, một bức tranh về quá khứ dần lộ diện: Đó không chỉ là sự bất đồng về lý tưởng, mà là một chiến dịch gây áp lực toàn diện từ tài chính đến nhân sự mà Elon Musk đã thực hiện vào năm 2017, đến mức chính ông cũng phải thừa nhận OpenAI chắc muốn “giết tôi mất”.

"Khóa van" tài chính

Một trong những tình tiết gây sốc nhất chính là việc Elon Musk chủ động dừng các khoản tài trợ đã cam kết ngay khi những bất đồng về quyền kiểm soát nảy sinh. Kể từ năm 2016, Musk đã đều đặn chuyển 5 triệu USD mỗi quý cho OpenAI như một phần của lời hứa tài trợ 1 tỷ USD vào thời điểm ra mắt. Thế nhưng, vào mùa xuân năm 2017, dòng tiền này đột ngột bị cắt đứt.

Trong một email vào tháng 8/2017 được công bố tại tòa, ông Jared Birchall, người đứng đầu văn phòng gia đình (family office) của Musk đã hỏi thẳng sếp của mình rằng liệu có nên tiếp tục giữ lại các khoản thanh toán này hay không. Câu trả lời của Musk chỉ vỏn vẹn một chữ: “Có”.

Vào thời điểm đó, ông chủ Tesla là nguồn tài trợ chính của OpenAI. Việc dừng thanh toán đột ngột không khác gì một hành động “siết cổ” tài chính đối với một tổ chức đang trong giai đoạn phát triển nóng như OpenAI. Đây dường như là quân bài mà vị tỷ phú dùng để ép các cộng sự phải nhượng bộ trong việc chuyển đổi cơ cấu tổ chức.

Tại phiên tòa, luật sư William Savitt của OpenAI đã trình chiếu các email từ tháng 9/2017 giữa Musk, Altman, Brockman và nhà nghiên cứu Ilya Sutskever. Nội dung thảo luận xoay quanh việc thành lập một nhánh vì lợi nhuận cho OpenAI.

Trong luồng email này, Musk đã đưa ra yêu cầu mang tính áp đặt: Ông muốn có quyền lựa chọn 4 thành viên trong hội đồng quản trị, điều này sẽ mang lại cho ông quyền biểu quyết cao hơn tất cả các đồng sáng lập khác cộng lại (vốn chỉ có 3 ghế).

Ông chủ Tesla đã viết trong một tin nhắn rằng: “Tôi sẽ có quyền kiểm soát ban đầu đối với công ty một cách rõ ràng, nhưng điều này sẽ thay đổi nhanh chóng”.

Tuy nhiên, Ilya Sutskever đã thẳng thừng từ chối vì lo ngại hành động này sẽ tập trung quá nhiều quyền lực vào tay một cá nhân.

Khi không thể giành được quyền kiểm soát trên bàn đàm phán, Musk dường như đã chuyển sang chiến thuật làm suy yếu đối thủ từ bên trong. Dù vẫn đang là thành viên hội đồng quản trị của OpenAI vào tháng 10/2017, Musk đã chỉ đạo các giám đốc điều hành tại Tesla và Neuralink bắt đầu lôi kéo nhân sự chủ chốt của OpenAI.

Email gửi cho một Phó chủ tịch Tesla về việc chiêu mộ Andrej Karpathy, chuyên gia hàng đầu về thị giác máy tính, đã bộc lộ rõ tâm thế của Musk.

Ông viết: “Andrej có lẽ là nhân vật số 2 thế giới về thị giác máy tính... Những người ở OpenAI chắc sẽ muốn giết tôi mất, nhưng việc này buộc phải làm”.

Không dừng lại ở đó, Musk cũng bật đèn xanh cho Ben Rapoport, đồng sáng lập Neuralink, tuyển dụng trực tiếp từ OpenAI mà không cần đắn đo. Trả lời trước tòa về hành động này, Musk biện minh rằng việc hạn chế nhân viên tìm kiếm cơ hội làm việc mới là bất hợp pháp và ông không muốn tạo ra một “liên minh” ngăn cản mọi người làm việc tại nơi họ muốn.

Một chi tiết đáng chú ý khác là tin nhắn văn bản vào tháng 2/2018 giữa Musk và Shivon Zilis, khi đó là thành viên hội đồng quản trị OpenAI và cũng là người phụ nữ sinh con cho ông chủ Tesla.

Trong tin nhắn, Elon Musk thừa nhận: “Chúng ta sẽ chủ động chuyển 3 hoặc 4 người từ OpenAI sang Tesla. Nhiều người nữa sẽ gia nhập theo thời gian, nhưng chúng ta sẽ không chủ động tuyển mộ họ”.

Khi Zilis hỏi liệu có nên duy trì mối quan hệ tốt với OpenAI hay dần dần tách rời, Musk đã hướng dẫn bà hãy giữ thái độ “gần gũi và thân thiện”. Đây được xem là một bước đi mang tính chiến thuật nhằm duy trì sự hiện diện và thu thập thông tin trong khi vẫn đang thực hiện kế hoạch rút ruột nhân sự của tổ chức này.

Phiên tòa dự kiến sẽ tiếp tục với phần đối chất của Jared Birchall và Greg Brockman. Những bằng chứng được đưa ra cho đến nay đang vẽ nên một bức chân dung Elon Musk đầy tính toán, sẵn sàng sử dụng mọi công cụ từ tài chính đến quyền lực cá nhân để đạt được mục tiêu kiểm soát tối cao trong cuộc đua AI toàn cầu.

*Nguồn: The Verge, Wired