Cuộc đua mới định hình ngành ô tô năm 2026, lái xe thông minh trở thành tài sản giữ giá

Theo tờ 36Kr, sự kiện triển lãm Ô tô Bắc Kinh năm 2026 sắp khai mạc, cuộc đua về hệ thống lái xe thông minh (Smart Driving) giữa các hãng xe lớn đã âm thầm bắt đầu.

Tập đoàn ô tô Đông Phong (Dongfeng) vừa thông báo mẫu xe đầu tiên thuộc dòng Yijing, sản phẩm hợp tác cùng Huawei Qiankun, sẽ ra mắt tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh.

Mẫu xe này được trang bị giải pháp thông minh toàn diện bao gồm hệ thống lái thông minh Qiankun thế hệ mới nhất và buồng lái thông minh hệ điều hành HarmonyOS.

Trong khi đó, BMW công bố phiên bản trục cơ sở dài của iX3 sẽ lần đầu ra mắt tại triển lãm này.

Hyundai cũng chính thức đưa thương hiệu xe điện IONIQ gia nhập vào thị trường Trung Quốc. Điểm chung là cả hai đều trang bị giải pháp lái thông minh hợp tác cùng công ty phát triển công nghệ lái xe thông minh Momenta Global Limited.

Những động thái này đã sớm xác định trọng tâm của Triển lãm Ô tô Bắc Kinh năm nay, cuộc cạnh tranh sẽ chuyển từ “ai có thông số cấu hình ai cao hơn” sang việc “hệ thống của ai thực sự dễ dùng, thực sự có khả năng triển khai thực tế và giữ giá tốt hơn”.

Trong vòng xoáy cạnh tranh thông minh hóa này, dường như một sự thay đổi đang diễn ra. Đó là hệ thống lái xe thông minh cao cấp không còn là một phân khúc có thể đột phá theo kiểu “nhỏ mà chất”.

Thay vào đó, hệ thống này đã trở thành một ngành công nghiệp hạ tầng phụ thuộc lớn vào quy mô, dữ liệu và sự đầu tư liên tục.

Trước đây, hệ thống lái thông minh chỉ là trải nghiệm trên các dòng xe cao cấp.

Nhưng khi nó bắt đầu quyết định giá trị dài hạn của chiếc xe, quy luật cuả ngành cũng thay đổi dẫn đến mô hình “nhỏ mà chất” không còn phù hợp.

Giờ đây, lái xe thông minh đang dần trở thành yếu tố then chốt quyết định tỷ lệ giữ giá và năng lực cạnh tranh trong tương lai của ô tô.

Lựa chọn của các hãng xe không đơn thuần là chọn một tính năng thông minh, mà là quyết định việc phân bổ tài sản chiến lược có thể ảnh hưởng đến toàn bộ giá trị thương hiệu và hiệu suất thị trường tổng thể.

Sự chuyển đổi vai trò: Từ “tính năng trải nghiệm” thành “tài sản rủi ro”

Kể từ năm 2025, tính năng NOA , điều hướng tự động trên hạ tầng đô thị lần đầu tiên được phổ cập quy mô lớn xuống các dòng xe phân khúc 150.000 Nhân dân tệ.

Lái xe thông minh đang tiến hóa từ tùy chọn cao cấp trong quá khứ thành lựa chọn cơ bản cấp hệ thống của ô tô ngày nay.

Sau động cơ, hộp số và khung gầm được coi là “ba thành phần trụ cột” truyền thống, lái xe thông minh đã trở thành “trụ cột thứ tư” của chiếc xe.

Nhưng khác với ba trụ cột truyền thống, lái xe thông minh không phải là một tài sản tĩnh được bàn giao một lần, mà là một năng lực hệ thống liên tục tiến hóa.

Theo 36Kr, về mặt định vị, lái xe thông minh gần giống với cơ sở hạ tầng. Việc chọn một hệ thống lái thông minh cũng giống như chọn nhà mạng cho điện thoại di động.

Một khi đã lựa chọn đồng nghĩa với việc gắn bó lâu dài, và mối quan hệ ràng buộc này về bản chất sẽ loại trừ những đơn vị chơi quy mô nhỏ, không ổn định.

Trong đó, hệ thống lái xe thông minh nổi bật hai đặc điểm chính:

Thứ nhất, kết nối hệ thống đồng nghĩa với phần cứng tăng giá trị;

Thứ hai, nếu ngừng cung cấp đồng nghĩa với việc giá trị về không.

Các cấu hình ô tô truyền thống là tài sản tĩnh, khấu hao dần theo từng năm sau khi bàn giao.

Mỗi lần công nghệ pin điện năng nâng cấp đồng nghĩa với việc tỷ lệ giữ giá của các dòng xe điện đời cũ sụt giảm. Tỷ lệ giữ giá sau 3 năm của xe điện thường xuống thấp hơn 30% , thậm chí 50%.

Tuy nhiên, trải nghiệm lái thông minh lại trở thành điểm tựa giá trị mới. Thông qua vận hành vòng xoáy dữ liệu (tích lũy số km đã đi, tăng độ bao phủ kịch bản), nâng cáp thuật toán và hỗ trợ từ điện toán đám mây, khả năng cảm biến và ra quyết định của sản phẩm liên tục được tối ưu hóa.

Điều này khiến trải nghiệm phần mềm trở thành một “tài sản ngược chu kỳ” giúp đối kháng lại sự mất giá của phần cứng.

Vì vậy, lái xe thông minh là linh kiện đầu tiên trong ngành công nghiệp ô tô xuất hiện đặc tính càng dùng càng có giá.

Từ góc độ này, lái xe thông minh không còn là một tùy chọn tính năng đơn thuần, mà trở thành một tài sản cốt lõi có thuộc tính giữ giá của các hãng xe.

Lý do hệ thống lái thông minh có thể “tài sản hóa” nằm ở sự thay đổi trong hệ thống đánh giá giá trị sản phẩm xe nguyên chiếc.

Các hãng xe không chỉ cung cấp “phần cứng” mà còn cung cấp “phần cứng và dịch vụ toàn vòng đời”.

Người tiêu dùng sẵn sàng trả thêm tiền cho hệ thống lái thông minh cấp độ cao có khả năng phát triển. Sự lựa chọn “tiền tươi thóc thật” này chủ yếu dựa trên kỳ vọng về đăng ký dịch vụ và nâng cấp thuật toán trong vài năm tới.

Ngược lại, trạng thái của hệ thống lái thông minh quyết định trực tiếp đến giá trị còn lại của xe.

Điều này có nghĩa là, nếu nhà cung cấp không thể tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật hoặc hệ thống ngừng cập nhật, tính năng lái thông minh sẽ bị giảm sút nghiêm trọng, ảnh hưởng đến giá trị thị trường của toàn bộ chiếc xe cũng sẽ giảm xuống.

Dưới logic tài sản này, những chiếc xe thiếu sự bảo đảm và chứng minh từ các thương hiệu lái thông minh hàng đầu sẽ rơi vào thế bất lợi trên thị trường xe cũ.

Một khi bị dán nhãn “không thể nâng cấp” hoặc “nhà cung cấp đã sụp đổ”, người mua xe cũ sẽ khấu trừ trực tiếp toàn bộ phần giá trị gia tăng của tính năng đó.

Do đó, việc lựa chọn nhà cung cấp lái thông minh không chỉ là nâng cao trải nghiệm, mà ưu tiên hàng đầu là tránh rủi ro hệ thống và ngăn chặn suy giảm giá trị tài sản.

Chọn sai nhà cung cấp là không chỉ ảnh hưởng đến chiến lược “giữ giá tài sản” mà còn gây tổn hại đến uy tín thương hiệu của chính hãng xe.

Do đó, các hãng xe buộc phải gắn kết sâu với năng lực công nghệ và khả năng tồn tại dài hạn của nhà cung cấp.

Khi hệ thống lái xe thông minh từ các thương hiệu lớn trở thành “cấu hình giữ giá”

Theo “Báo cáo nghiên cứu hỗ trợ lái xe đô thị NOA năm 2025” của Trung Quốc, thị trường nhà cung cấp NOA đô thị bên thứ ba hiện đang hình thành thế trận hai người chơi lớn dẫn dắt thị trường, bao gồm Huawei và Momenta.

Thị phần của Huawei và Momenta dẫn đầu cách biệt, chiếm tổng cộng khoảng 80% thị phần nhà cung cấp bên thứ ba.

Giống như việc pin CATL giúp xe cũ bán được giá hơn, các hãng lớn ngành lái xe thông minh đại diện bởi Huawei và Momenta đang trở thành “tài sản giữ giá”.

Vì hệ thống lái thông minh nắm giữ sức mạnh công nghệ cốt lõi của xe, việc sử dụng thương hiệu lớn đồng nghĩa với việc được hỗ trợ OTA (cập nhật qua mạng) lâu dài và vá lỗ hổng bảo mật, mang lại khả năng tăng giá trị liên tục.

Điều này cung cấp cho hãng xe một công cụ phòng ngừa rủi ro, không chỉ giảm bớt sự bất định trong quá trình chuyển đổi thông minh hóa, mà còn cung cấp chứng nhận giữ giá cho người tiêu dùng.

Điều đáng nói là, trong bối cảnh xe điện mất giá nhanh chóng, các thương hiệu hạng sang BBA (BMW, Benz, Audi) lại ghi nhận tỷ lệ giữ giá “tăng ngược xu hướng” nhờ lựa chọn hệ thống lái thông minh hàng đầu.

Vào ngày 2/4/2026, Hiệp hội Lưu thông Ô tô Trung Quốc đã công bố "Báo cáo nghiên cứu tỷ lệ giữ giá ô tô Trung Quốc tháng 3/2026" chỉ ra rằng:

Tỷ lệ giữ giá của các thương hiệu hạng sang BBA đang hồi phục, nền tảng hạng sang truyền thống vẫn vững chắc, khả năng chống rủi ro của giá trị thương hiệu rất mạnh.

Khi thị trường tồn tại nhiều yếu tố bất định, người tiêu dùng có xu hướng chọn các tài sản có tính lưu thông tốt và nhận diện thương hiệu cao.

Người dùng cũng đang chịu chi để ủng hộ logic giữ giá của các thương hiệu lái thông minh lớn.

Báo cáo nhanh 72 giờ sau khi ra mắt của BYD Song Ultra EV cho thấy, mặc dù có các tùy chọn không bắt buộc, vẫn có 45% người dùng chọn chi thêm tiền để mua phiên bản "God's Eye B" trang bị lái thông minh cấp độ cao của Momenta. Trong đó, gần một nửa người dùng tin rằng khoản đầu tư này sẽ đem lại lợi nhuận trong tương lai.

Như vậy, năm 2026 lái xe thông minh đang chuyển xu thế từ “trải nghiệm” trở thành “tài sản giữ giá” của ô tô.

Logic chọn nhà cung cấp không còn là thời đại chạy đua đắp phần cứng như cảm biến LiDAR hay sức mạnh tính toán của chip, mà là sự tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn, lựa chọn sự đảm bảo cho năng lực cạnh tranh thị trường trong tương lai.

Từ thúc đẩy bởi sản xuất sang nâng tầm giá trị, hệ thống lái thông minh không còn là cấu hình bổ sung mà đang dần trở thành yếu tố then chốt tái định nghĩa thuộc tính sản phẩm ô tô.

Trước đây, lái xe thông minh là một mô-đun tính năng để tạo sự khác biệt.

Ngày nay, nó đang trở thành một hạ tầng mà doanh nghiệp buộc phải chọn đúng “phe”.

Trong cấu trúc ngành như vậy, “nhỏ mà chất” không còn là cơ hội mà là một rủi ro.

Vì vậy, trong ngành lái xe thông minh năm 2026, không có khái niệm "nhỏ mà chất", các nhà cung cấp hệ thống lái xe thông minh đứng đầu đang trở thành “tài sản giữ giá” mới.

*Nguồn: 36Kr