Trong giới kinh doanh, hiếm có sự đối đầu nào khốc liệt và bền bỉ như cuộc chiến giữa Coca-Cola và Pepsi. Suốt hơn một thế kỷ, hai gã khổng lồ này đã quần thảo để giành ngôi vương trong ngành đồ uống có ga. Từ những chiến dịch quảng cáo đầy hóm hỉnh, những màn phô trương thanh thế táo bạo cho đến những lần thay đổi công thức đầy rủi ro, thậm chí là thảm họa. Tất cả đều được sử dụng như “vũ khí” trong cuộc chiến không khoan nhượng này.
Tuy nhiên, theo thời gian, cả hai đã rẽ hướng thành những thực thể rất khác biệt. Theo hãng nghiên cứu Beverage Digest, các thương hiệu của Coca-Cola hiện chiếm 17% thị trường nước giải khát tại Mỹ, bỏ xa con số 11% của Pepsi.
Ngược lại, Pepsi giờ đây thu về hơn một nửa doanh thu từ thực phẩm đóng gói với những cái tên đình đám như Lay’s hay Quaker Oats. Khác với Coca-Cola - hãng đã quay lại mô hình nhượng quyền vận hành đóng chai tại Mỹ từ một thập kỷ trước - Pepsi vẫn kiên trì tự sản xuất đồ uống tại thị trường quê nhà. Cục diện này có thể sớm thay đổi khi “kẻ dưới cơ” bắt đầu một nỗ lực xoay chuyển tình thế và học cách để trở nên giống với đối thủ truyền kiếp.
Vài năm qua, Coca-Cola có vẻ “nhiều bọt khí” tươi vui hơn hẳn. Giá trị vốn hóa của hãng đã tăng 23% kể từ đầu năm 2023, trái ngược hoàn toàn với mức sụt giảm 15% của Pepsi. Khó khăn của Pepsi phần lớn đến từ chính sách tăng giá mạnh tay đối với thực phẩm và đồ uống trong làn sóng lạm phát hậu đại dịch, mức tăng thậm chí còn vượt xa các đối thủ. Chiến lược này gần đây đã phản tác dụng khi những người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu dần quay lưng để tìm đến các thương hiệu mới nổi hoặc hàng nhãn riêng của các nhà bán lẻ.
Pepsi đang đau đầu trước xu hướng quan tâm đến sức khỏe ngày càng cao của người tiêu dùng. Làn sóng lo ngại về thực phẩm siêu chế biến đã giáng một đòn mạnh vào mảng đồ ăn vặt, tương tự như tác động từ sự bùng nổ của các loại thuốc giảm cân. Theo công ty tư vấn AlixPartners, những người Mỹ sử dụng thuốc giảm cân đã cắt giảm khoảng 7% lượng mua nước giải khát. Điều này đẩy Pepsi vào thế yếu trước Coca-Cola - cái tên vốn đang thống trị phân khúc cola không đường.
Được biết, người Mỹ tiêu thụ Diet Coke nhiều gấp 2,5 lần so với Diet Pepsi. Chưa kể, Coca-Cola cũng đã nhanh chân hơn hẳn khi thâm nhập thị trường đồ uống bổ sung protein.
Cuộc cải tổ đau đớn
Tháng 9 vừa qua, Pepsi đã nhận được một cú hích mang tên Elliott Management - quỹ đầu tư chủ động vừa thâu tóm lượng cổ phần trị giá 4 tỷ USD tại đây. Elliott yêu cầu Pepsi phải cắt giảm chi phí, tinh gọn danh mục sản phẩm, tập trung tiếp thị dòng nước ngọt cốt lõi và đặc biệt là thuê ngoài hoạt động đóng chai tại Mỹ.
Dù Pepsi đã ngăn chặn được nỗ lực giành ghế trong hội đồng quản trị của quỹ đầu cơ này, nhưng họ cũng phải đồng ý thực hiện hàng loạt biện pháp để xoa dịu: hạ giá bán, khai tử 1/5 số thương hiệu đồ ăn vặt và đóng cửa một số nhà máy. Những nhãn hàng kém hiệu quả như Quaker Oats có thể sớm bị bán đi. Và dù vẫn còn dè dặt với việc tách rời mảng đóng chai, Pepsi đang cân nhắc thử nghiệm mô hình này tại một vài bang ở Mỹ.
Trước đó, Pepsi cho biết sẽ đóng cửa các hoạt động sản xuất, vận chuyển và bảo trì tại cơ sở Detroit của mình ở Mỹ. Theo bức thư mà công ty gửi cho thị trưởng địa phương, quyết định này ảnh hưởng đến hơn 80 nhân viên.
Trong một tuyên bố, bộ phận Đồ uống của Pepsi tại Mỹ cho biết: “Các đội ngũ kho hàng, vận tải, giao hàng, bán hàng và dịch vụ hiện trường của chúng tôi sẽ tiếp tục hoạt động tại địa điểm này. Chúng tôi cam kết hỗ trợ những người bị ảnh hưởng trong quá trình chuyển đổi này và chúng tôi đang cung cấp lương và phúc lợi cho các nhân viên bị ảnh hưởng.”
Những tín hiệu sớm cho thấy chiến lược thay đổi đang phát huy tác dụng. Vào ngày 16/4, Pepsi báo cáo lợi nhuận hoạt động quý 1 năm 2026 tăng 24% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt qua mức tăng 19% của Coca-Cola công bố sau đó. Nỗi lo ngại Pepsi bị Dr Pepper soán ngôi vị nhà cung cấp nước có ga lớn thứ hai tại Mỹ dường như đã lắng xuống. Bên cạnh đó, thương vụ thâu tóm Poppi - thương hiệu nước ngọt prebiotic đang gây sốt - với giá 2 tỷ USD vào tháng 5 năm ngoái cũng đang giúp vực dậy doanh số mảng đồ uống.
Cuộc chiến giữa hai đế chế nước giải khát này rõ ràng vẫn còn rất nhiều kịch tính ở phía trước. Trong khi Coca-Cola vẫn đang tận hưởng lợi thế từ vị thế ông vua giải khát truyền thống, Pepsi lại đang đặt cược vào một tương lai nơi ranh giới giữa nước ngọt và thực phẩm chức năng bị xóa nhòa. Thương vụ thâu tóm Poppi trị giá 2 tỷ USD không chỉ là mua lại một thương hiệu, mà là mua lại một tấm vé bước vào kỷ nguyên “Bio-fizz” - nơi nước có ga phải có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa hoặc tăng cường miễn dịch.
Coca-Cola chắc chắn sẽ không ngồi yên nhìn đối thủ độc chiếm phân khúc này. Giới phân tích dự báo một cuộc chạy đua thâu tóm các startup đồ uống protein và vitamin sẽ bùng nổ trong nửa cuối năm 2026.
Theo: The Economist, Reuters
.png "Công an kiểm tra giao dịch chuyển khoản 36,4 triệu đồng của thanh niên SN 2007")
