'Cha đẻ' 7-Eleven qua đời

Khi chuỗi cửa hàng tiện lợi 7-Eleven đầu tiên mở cửa tại Tokyo những năm 1970, Toshifumi Suzuki lúc bấy giờ mới chỉ là nhà quản lý cấp trung tại một công ty bán lẻ của Nhật Bản. Nhưng trong những thập kỷ tiếp theo, trước hết với tư cách Chủ tịch 7-Eleven Nhật Bản và sau cùng là Chủ tịch kiêm CEO tập đoàn mẹ, ông đã biến thương hiệu mang bốn sắc màu xanh, trắng, đỏ và cam quen thuộc trở thành hiện tượng toàn cầu kiêm biểu tượng văn hóa đại chúng.

Vừa qua, tập đoàn Seven & i - chủ sở hữu hiện tại của 7-Eleven - đã phát đi thông báo chính thức: Ông Toshifumi Suzuki qua đời vào ngày 18/5 do suy tim, hưởng thọ 93 tuổi.

Sinh năm 1932 tại vùng núi Nagano (Nhật Bản), thành công rực rỡ của Suzuki với 7-Eleven bắt nguồn từ sự tỉ mỉ, tôn sùng những chi tiết nhỏ nhất, cùng một tầm nhìn đi trước thời đại về việc ứng dụng phần mềm và logistics để tạo ra lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho ngành bán lẻ.

Ngay từ năm 1982, thời điểm mà các cửa hàng tiện lợi bắt đầu bùng nổ trên khắp xứ sở hoa anh đào, 7-Eleven dưới sự dẫn dắt của ông đã biết sử dụng hệ thống máy tính để quản lý kho hàng và giảm thiểu tối đa lượng hàng hóa dư thừa.

Ngày nay, mạng lưới khổng lồ gồm 85.000 cửa hàng 7-Eleven trải dài tại gần 20 quốc gia luôn được lấp đầy hàng hóa dựa trên các thuật toán dữ liệu - hệ thống liên tục theo dõi và phân tích thị hiếu của từng địa phương một cách khôn ngoan. Tại Nhật Bản, một cửa hàng tiện lợi (được gọi thân thương là “combini”) có thể bán từ cơm nắm tam giác, văn phòng phẩm cho đến những đôi tất sạch. Trong khi đó, các cửa hàng đồng nhiệm tại Mỹ lại thiên về phục vụ đồ uống đá bào Slurpee, bánh mì kẹp và những món ăn nhanh mà tài xế có thể vừa cầm lái vừa thưởng thức.

Cội nguồn của 7-Eleven vốn bắt đầu từ Southland Ice Co. tại Dallas (Mỹ) vào những năm 1920, nơi ban đầu chỉ bán đá khối, thuốc lá và xăng dầu. Chuỗi cửa hàng đang trên đà phát triển này đã quyết định đổi tên thành 7-Eleven vào năm 1946 sau một thử nghiệm thành công về việc kéo dài thời gian mở cửa từ 7 giờ sáng đến 11 giờ đêm. Đến năm 1974, cửa hàng nhượng quyền đầu tiên tại Nhật Bản chính thức được tập đoàn bán lẻ Ito-Yokado khai trương.

Suzuki, khi đó là một nhân sự của Ito-Yokado, đã đứng ra đàm phán một thỏa thuận cấp phép vận hành lớn hơn với công ty Mỹ. Dưới bàn tay nhào nặn của ông, 7-Eleven bùng nổ số lượng tại Nhật Bản và dần trở thành một phần không thể tách rời trong đời thường của người dân bản địa. Họ đến đây không chỉ để mua sắm, mà còn để đóng tiền điện nước, in ấn tài liệu. Thậm chí trong các trận động đất, 7-Eleven và các chuỗi cửa hàng tiện lợi khác còn đóng vai trò cứu trợ sống còn khi biến thành các trạm tiếp tế khẩn cấp, phân phối nhu yếu phẩm và nước sạch cho người dân.

Bước ngoặt lớn xảy ra vào năm 1991, Ito-Yokado đã chi 430 triệu USD để thâu tóm lại 70% cổ phần của Southland - công ty mẹ của 7-Eleven tại Mỹ, vốn đã rơi vào cảnh phá sản sau một thương vụ mua lại bằng đòn bẩy tài chính thất bại vào năm 1987. Trong cuốn tự truyện của mình, Suzuki từng hồi tưởng lại cảm giác bàng hoàng khi chứng kiến tình trạng rệu rã và xập xệ của một số cửa hàng tại Mỹ vào thời điểm đó. Ông lập tức triển khai một chiến dịch cải tổ và hồi sinh thần tốc, giúp ông có biệt danh là “Cơn bão Suzuki” (Hurricane Suzuki).

Triều đại của ông tại đế chế 7-Eleven chính thức khép lại vào năm 2016. Sau một cuộc đối đầu nảy lửa trong phòng họp ban quản trị với quỹ đầu tư Third Point của Mỹ, ông đã quyết định từ chức. Đây là một trong những minh chứng hiếm hoi về việc làn sóng hoạt động của các cổ đông kiểu Mỹ can thiệp sâu vào phòng quản trị vốn rất bảo thủ của các tập đoàn Nhật Bản. 

Trước đó, ông đã chèo lái Seven & i cùng các công ty tiền thân liên tục từ năm 1992. Sau khi rời ghế điều hành, ông vẫn ở lại cống hiến cho công ty với tư cách là một cố vấn cao cấp cho đến cuối đời.

Theo: WSJ