Thị trường ô tô lớn nhất thế giới đang chứng kiến một cuộc chuyển giao quyền lực đầy khốc liệt, khi các "ông lớn" Nhật Bản rơi vào tình trạng suy thoái chưa từng có.
Theo dữ liệu mới nhất được công bố bởi Nikkei và Car News China (CNC), cả Honda và Toyota đều ghi nhận mức sụt giảm doanh số kỷ lục trong tháng 4/2026.
Nguyên nhân chính được xác định là do sự cạnh tranh trực tiếp từ các hãng xe nội địa Trung Quốc, cùng với áp lực từ giá nhiên liệu leo thang do những bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông.
Với Honda, thương hiệu này đang đối mặt với những thách thức lớn nhất trong lịch sử hoạt động tại quốc gia tỉ dân. Tổng doanh số bán hàng của hãng trong tháng 4/2026 chỉ đạt 22.595 xe, tương ứng với mức giảm 48,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tình trạng này kéo theo doanh số lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 4 chỉ đạt 145.065 xe, giảm 28% so với năm trước. Sự sụt giảm diễn ra trên diện rộng ở cả hai liên doanh chính của hãng.
Cụ thể, doanh số của GAC Honda giảm mạnh 64% xuống còn 8.384 xe trong khi Dongfeng Honda cũng ghi nhận mức giảm 31% với 14.211 chiếc xe được bán ra.
Đại diện Honda thừa nhận rằng, tốc độ cập nhật các mẫu xe chủ lực quá chậm so với sự năng động của các đối thủ nội địa là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến thất bại này.
Trước áp lực kinh doanh quá lớn, Honda đã phải đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc sản xuất, bằng cách ngừng nhận đơn đặt hàng hoặc dừng phân phối hàng loạt mẫu xe xăng và xe điện đời cũ.
Các dòng xe như ZR-V, Fit, Accord e:PHEV và e:NS1 đang bước vào giai đoạn thanh lý hàng tồn kho để rút lui khỏi dây chuyền sản xuất. Mẫu SUV cỡ nhỏ GAC Honda ZR-V hiện gần như biến mất khỏi các danh mục quảng cáo khi đại lý nỗ lực đẩy hàng bằng cách giảm giá sâu.
Mức giá của mẫu xe này đã rơi từ khoảng 210.000 nhân dân tệ lúc ra mắt xuống chỉ còn 84.800 nhân dân tệ, tương đương khoảng 11.700 USD.
Mẫu xe hatchback Honda Fit huyền thoại cũng đã dừng nhận đơn hàng mới từ đầu năm 2026. Thậm chí, mẫu sedan Accord e:PHEV vốn là trụ cột của hãng cũng đang trong giai đoạn khuyến mãi giới hạn để giải quyết lượng xe tồn cuối cùng.
Kế hoạch đóng cửa các nhà máy của Honda tại Trung Quốc cũng đã được lộ diện rõ ràng. Nhà máy Huangpu của GAC Honda tại Quảng Châu dự kiến sẽ ngừng sản xuất vào tháng 6/2026.
Tiếp sau đó, nhà máy Vũ Hán của Dongfeng Honda cũng sẽ đóng cửa vào năm 2027. Sau khi quá trình tái cấu trúc hoàn tất, công suất sản xuất xe động cơ đốt trong của Honda tại Trung Quốc sẽ bị cắt giảm đáng kể, từ mức 1,2 triệu chiếc mỗi năm xuống còn khoảng 720.000 chiếc. Đây là một phần trong chiến lược thu hẹp mảng xe xăng để tìm kiếm cơ hội ở các phân khúc khác.
Tình cảnh của Toyota tại Trung Quốc cũng không mấy khả quan hơn khi hãng ghi nhận mức giảm doanh số 25% trong tháng 4, chỉ đạt 106.500 xe. Sự sụt giảm này bị tác động trực tiếp bởi cuộc chiến tranh tại Iran làm giá xăng tăng cao, khiến người tiêu dùng quay lưng với các dòng xe chạy bằng nhiên liệu truyền thống.
Liên doanh FAW Toyota chứng kiến doanh số giảm 38% xuống còn 40.000 chiếc. Trong khi đó, GAC Toyota giảm 10% với doanh số 54.100 xe.
Ngay cả thương hiệu xe sang Lexus vốn có tệp khách hàng ổn định cũng trải qua mức sụt giảm 29%, tương ứng với 11.200 chiếc được tiêu thụ.
Điểm sáng duy nhất của Toyota là mảng xe điện khi ghi nhận mức tăng trưởng 88%, đạt 17.700 chiếc. Tuy nhiên, con số này vẫn không đủ để bù đắp cho sự sụt giảm quá lớn của các dòng xe chủ lực khác.
Tổng doanh số của Toyota trong 4 tháng đầu năm 2026 đã giảm 10% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt tổng cộng 477.100 xe. Theo báo cáo từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, tổng doanh số bán xe trên toàn thị trường trong giai đoạn này đã giảm 20%.
Nhu cầu nội địa yếu đi cùng với việc chính quyền Trung Quốc giảm mức miễn thuế cho xe năng lượng mới đã tạo ra một môi trường kinh doanh đầy thử thách.
Trước đó, trong năm 2025, Honda cũng đã trải qua một năm kinh doanh ảm đạm với 645.345 xe được bán ra, thấp hơn rất nhiều so với mức đỉnh cao 1,6 triệu xe vào năm 2020.
Những con số này cho thấy sự thống trị của các hãng xe Nhật Bản đang dần bị lung lay trước sự thay đổi nhanh chóng của thị trường ô tô lớn nhất thế giới.
Các hãng xe truyền thống đang phải đối mặt với một tương lai bất định khi lợi thế về động cơ đốt trong không còn là ưu tiên hàng đầu của người mua xe tại Trung Quốc.
