24h qua, bao nhiêu tàu có thể đi qua eo biển Hormuz?

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz đang rơi xuống mức thấp chưa từng thấy. Theo dữ liệu vận tải biển công bố ngày 24/4, chỉ có 5 con tàu đi qua Hormuz trong vòng 24 giờ, giảm mạnh so với mức trung bình 140 lượt/ngày trước khi xung đột Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.

Diễn biến này xảy ra sau khi Iran trong tuần này bắt giữ hai tàu container gần khu vực eo biển, trong bối cảnh Mỹ vẫn duy trì phong tỏa các cảng biển của Iran. Dù Washington và Tehran đang trong một lệnh ngừng bắn mong manh, giới vận tải biển toàn cầu vẫn chưa dám quay lại tuyến đường chiến lược này.

Ông Jakob Larsen, Giám đốc an toàn và an ninh của Hiệp hội Hàng hải BIMCO nhận định các hãng tàu sẽ chỉ nối lại hoạt động bình thường nếu có một lệnh ngừng bắn đủ ổn định cùng cam kết rõ ràng từ cả hai phía rằng Hormuz an toàn cho tàu thương mại.

Trong thời gian chờ đợi, phần lớn tàu buộc phải đi sát vùng biển Iran và Oman - các hành lang hàng hải hẹp, có giới hạn lớn về lưu lượng và không thể thay thế hoàn toàn vai trò của eo biển Hormuz trong điều kiện bình thường.

Trong số ít tàu vẫn di chuyển qua khu vực, có tàu chở sản phẩm dầu mỏ mang cờ Iran Niki, hiện nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy con tàu đã rời eo biển nhưng chưa công bố điểm đến, làm dấy lên câu hỏi liệu nó có tiến về phía tuyến phong tỏa của Hải quân Mỹ hay không.

Ở chiều ngược lại, siêu tàu chở dầu Helga treo cờ Comoros đã cập cảng dầu ngoài khơi Basra (Iraq) để nhận dầu thô, trở thành con tàu thứ hai tới được Iraq kể từ khi Hormuz gần như tê liệt.

Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi eo biển chưa bị đóng hoàn toàn, Hormuz hiện vẫn là vùng biển có rủi ro cực lớn. Việc Iran sử dụng đội xuồng cao tốc cỡ nhỏ để áp sát và bắt giữ tàu thương mại đã khiến nhiều công ty vận tải, doanh nghiệp dầu khí và hãng bảo hiểm chiến tranh tiếp tục đứng ngoài quan sát.

Tác động từ cuộc khủng hoảng đang lan rộng ra toàn cầu. Hàng trăm con tàu cùng khoảng 20.000 thuyền viên vẫn mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư, trong khi chuỗi cung ứng năng lượng thế giới bị bóp nghẹt.

Việc gián đoạn dòng chảy dầu và LNG qua Hormuz đã đẩy thị trường năng lượng vào trạng thái căng thẳng mới, làm gia tăng nguy cơ giá nhiên liệu leo thang và gây sức ép lớn lên kinh tế toàn cầu.