Trong làn sóng bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, một cái tên tưởng chừng không liên quan đến công nghệ cao lại bất ngờ lọt vào tầm ngắm của giới đầu tư: Ajinomoto - một thương hiệu Nhật Bản gắn liền với bột ngọt.
“Mỏ vàng” chưa được khai thác
Quỹ đầu tư chủ động Palliser Capital gần đây đã mua cổ phần tại Ajinomoto, với nhận định rằng công ty này đang sở hữu một loại vật liệu thiết yếu cho cơ sở hạ tầng công nghệ AI, thứ có khả năng giúp sinh lợi nhuận cao.
Ajinomoto, có nghĩa là "tinh túy của hương vị", đã xây dựng đế chế thực phẩm của mình dựa trên việc khám phá ra vị umami và thương mại hóa cái gọi là vị thứ năm ở dạng tinh khiết nhất là bột ngọt (monosodium glutamate), một "chất tạo hương vị" được các đầu bếp trên toàn thế giới sử dụng.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng thương hiệu bột ngọt nổi tiếng này còn sở hữu mảng vật liệu chức năng với sản phẩm chiến lược là Ajinomoto Build-up Film (màng cách điện Ajinomoto hay ABF được công ty phát triển vào cuối những năm 1990).
Đây là vật liệu cách điện chuyên dụng, được sử dụng để tạo ra các lớp chất nền trong chip bán dẫn – thành phần giúp kết nối và truyền tải hàng nghìn tín hiệu giữa chip và thiết bị.
Trên thực tế, nếu thiếu ABF, nhiều dòng chip tiên tiến hiện nay sẽ không thể sản xuất, qua đó mang lại cho Ajinomoto ảnh hưởng đáng kể trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ như Apple hay Nvidia.
Palliser – hiện nằm trong nhóm 25 cổ đông lớn nhất của Ajinomoto – đang thúc đẩy công ty xem xét lại chiến lược giá, gọi đây là “một trong những độc quyền hạ tầng AI chưa được khai thác triệt để nhất”.
Quỹ đề xuất tăng giá ABF hơn 30%, lập luận rằng chi phí này gần như không ảnh hưởng đáng kể đến túi tiền của khách hàng khi chỉ chiếm dưới 0,1% giá thành của một bộ xử lý đồ họa.
Phản hồi trước đề xuất, Ajinomoto cho biết công ty coi trọng ý kiến từ nhà đầu tư và cam kết sử dụng các đóng góp này để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu của doanh nghiệp đã ghi nhận diễn biến tích cực, tăng hơn 40% từ đầu năm sau khi Ajinomoto công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng vào tháng Hai.

Thách thức thị trường
Sự thống trị của Ajinomoto trong phân khúc vật liệu ABF mang lại cho doanh nghiệp này ảnh hưởng đáng kể đối với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.
Hiện chỉ có một số ít công ty đủ năng lực chuyển hóa vật liệu này thành các chất nền siêu mật độ cao – thành phần thiết yếu phục vụ sản xuất chip cho những “ông lớn” công nghệ như Apple và Nvidia.
Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất truyền thống của Nhật Bản chỉ tăng giá khi nguồn cung khan hiếm hoặc giá thành giảm.
Nittobo, một công ty dệt may Nhật Bản sản xuất các vật liệu quan trọng cho phần cứng AI, đang tăng giá vải T-glass của mình do tình trạng thiếu nguyên liệu và chi phí sản xuất tăng cao.
Trong khi đó, Ajinomoto lại có thể đối mặt với rủi ro, nếu tăng giá trong bối cảnh nguồn cung vẫn ổn định, điều này có thể ảnh hưởng đến lòng tin của khách hàng.
Hiện tại, giá ABF vẫn giữ ở mức ổn định do chưa xuất hiện tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, theo nhận định của giới nghiên cứu.
Tuy nhiên, bức tranh có thể sớm thay đổi. Nhu cầu chip AI ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu lớn hơn đối với các vật liệu nền như ABF. Ajinomoto cho biết đã bắt đầu mở rộng công suất sản xuất và lên kế hoạch tăng thêm năng lực để đáp ứng thị trường.
Theo WSJ, Ajinomoto cho biết đã bắt đầu mở rộng công suất sản xuất và lên kế hoạch tăng thêm năng lực để đáp ứng thị trường.
Các dự báo cho thấy khoảng cách cung – cầu trong lĩnh vực này sẽ tiếp tục nới rộng đến năm 2028, trong khi nhiều nhà sản xuất cho biết các dây chuyền liên quan đến AI đã hoạt động gần như hết công suất. Nếu nhu cầu vượt quá khả năng cung ứng, áp lực tăng giá sẽ trở nên khó tránh khỏi.
Các nhà sản xuất vật liệu nền lớn cho biết các dây chuyền sản xuất liên quan đến AI đang hoạt động hết công suất hoặc gần hết công suất, và họ dự đoán công suất của ngành sẽ không đáp ứng đủ nhu cầu vào năm 2027.
Nếu các nhà sản xuất vật liệu nền bắt đầu tiêu thụ ABF nhanh hơn tốc độ sản xuất của Ajinomoto, công ty này chắc chắn sẽ buộc phải tăng giá, theo nhận định của Jukan Choe, một nhà phân tích tại Citrini Research.
Theo giới phân tích, bài toán đặt ra cho Ajinomoto là cân bằng giữa việc duy trì hình ảnh nhà cung cấp ổn định và tận dụng cơ hội từ nhu cầu tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường AI.
Đây sẽ là yếu tố quyết định liệu doanh nghiệp có thể chuyển mình từ một “gã khổng lồ gia vị” thành một trụ cột thực sự trong hạ tầng công nghệ toàn cầu hay không.
Theo WSJ
