VN làm thành công dự án đầu tiên trên TG trong lĩnh vực nuôi sống một nửa nhân loại: Vừa áp dụng robot AI

Ngày 3/3 vừa qua, tại Hà Nội, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Tập đoàn Lộc Trời và CTCP NewGreen đã ký kết Biên bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến trong canh tác lúa.

Lễ ký kết nằm trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ hướng tới các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) – JICA BIZ do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) triển khai, nhằm góp phần giải quyết các thách thức kinh tế - xã hội tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Theo nội dung MoU, Lộc Trời bố trí địa điểm để NewGreen thử nghiệm robot vịt Robot Aigamo, loại robot có công dụng ức chế cỏ dại mà không cần dùng thuốc bảo vệ thực vật, giúp giảm chi phí đầu vào, hạn chế tác động môi trường.

Robot vịt diệt cỏ có ưu điểm gì?

Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Tập đoàn Lộc Trời và Công ty Newgreen (Nhật Bản) tại lễ ký hợp tác MoU về hợp tác nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến trong canh tác lúa. Ảnh: JICA

Đáng chú ý, robot Aigamo có cánh khuấy để đảo trộn nước và bùn, ngăn ánh sáng tiếp xúc với cỏ dại. Quá trình này còn thúc đẩy phát triển vi khuẩn hiếu khí, từ đó góp phần giảm phát thải khí methane từ ruộng lúa.

Hơn nữa, thiết bị vận hành bằng động cơ sử dụng tấm pin năng lượng mặt trời và pin lưu trữ. Ngoài ra, robot cũng được tích hợp GPS và AI, cho phép tự động vận hành trong phạm vi ruộng được thiết lập, và ghi lại dữ liệu hoạt động.

Theo CTCP NewGreen, thí nghiệm tại 36 địa điểm tại Nhật Bản cho thấy lượng cỏ dại (thách thức lớn nhất trong canh tác lúa hữu cơ) đã giảm trung bình 58%, trong khi năng suất tăng trung bình 10%. Đồng thời, Lộc Trời nhận định rằng, robot này còn có triển vọng kiểm soát ốc bươu vàng. Sau khi thử nghiệm ở Việt Nam, thiết bị này có thể được cải tiến để phù hợp với đặc điểm thổ nhưỡng và điều kiện sản xuất lúa tại miền Tây.

Trên thực tế, việc ký kết diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển đổi xanh ngành lúa gạo. Việt Nam cũng đang triển khai mạnh mẽ Kế hoạch hành động giảm phát thải khí methane, đặc biệt là thực hiện Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến năm 2030, được Chính phủ phê duyệt tháng 11/2023. Do đó, đây được coi là bước đi quan trọng thể hiện quyết tâm chuyển đổi mô hình tăng trưởng nông nghiệp theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu.

Trước đó, giữa năm 2025, 500 tấn gạo phát thải thấp trong Đề án 1 triệu ha lúa chính thức được xuất khẩu sang Nhật Bản, dưới tên thương hiệu Gạo Việt xanh phát thải thấp, mức giá đạt 820 USD/tấn, tức là cao gấp đôi so với giá gạo 5% tấm của Việt Nam tại thời điểm đó. Đây cũng là minh chứng cho thấy tiềm năng thị trường của gạo phát thải thấp, khi các tiêu chuẩn bền vững đang dần trở nên bắt buộc.

Trên thực tế, dự án khảo sát xây dựng giải pháp hỗ trợ canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp bằng Aigamo Robot của NewGreen tại Việt Nam thuộc "Chương trình Hỗ trợ Doanh nghiệp vừa và nhỏ hướng tới các Mục tiêu Phát triển bền vững" của JICA.

JICA kỳ vọng rằng, nghiên cứu thí điểm sẽ giúp đưa công nghệ Nhật Bản vào hỗ trợ nâng cao năng suất, ứng dụng nông nghiệp thông minh và thúc đẩy canh tác ít phát thải tại Việt Nam.

Theo nội dung MoU, Lộc Trời, NewGreen và Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục phối hợp thử nghiệm mô hình và hoàn thiện quy trình canh tác dựa trên hệ thống robot vịt, hướng tới mục tiêu sản xuất, lắp ráp và phổ biến công nghệ này tại Việt Nam, từ đó góp phần mở rộng diện tích lúa chất lượng cao, bền vững.

Đề án của Việt Nam là chương trình đầu tiên trên thế giới

Cận cảnh cơ giới hóa thu hoạch lúa trong mô hình của Đề án 1 triệu ha lúa tại HTX Nông nghiệp Hưng Lợi. Ảnh: VGP

Tháng 11/2023, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL đến năm 2030. Dự án đã đạt nhiều kết quả tích cực sau hơn 2 năm thực hiện.

Ngày 13/7/2025, tại Cần Thơ, trong hội nghị về tình hình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tiến độ triển khai các dự án giao thông trọng điểm; và Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chuyên canh vùng ĐBSCL, Thủ tướng nhấn mạnh "vạn sự khởi đầu nan" và đây là chương trình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp đầu tiên trên thế giới.

Theo người đứng đầu Chính phủ, đề án có ý nghĩa lớn trong chủ động, tích cực bảo đảm an ninh lương thực cho Việt Nam và các đối tác trên thế giới, ổn định đầu ra, đồng thời tránh "được mùa mất giá, được giá mất mùa" với lúa gạo Việt Nam, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả canh tác.

Theo các chuyên gia của Tổ chức Lương thực và nông nghiệp của Liên hợp quốc (FAO), gạo là nguồn lương thực chính đối với hơn 3,5 tỷ người (tương đương với gần một nửa dân số thế giới) và cung cấp khoảng 20% nguồn cung năng lượng trong bữa ăn toàn cầu. Trong những năm qua, Việt Nam luôn giữ vững thành tích là một trong 3 quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới (cùng với Ấn Độ và Thái Lan).