Trung Quốc siết chặt vị thế công nghệ sạch nhờ mở rộng mạnh xuất khẩu xe điện

Ngành xe điện là một trụ cột lớn của nền sản xuất Trung Quốc, tạo việc làm cho hàng triệu lao động trong toàn bộ chuỗi cung ứng liên quan đến xe “xanh” và các linh kiện của chúng.

Xe điện hiện chiếm hơn một nửa số xe mới bán ra tại Trung Quốc. Tuy nhiên, khi nhu cầu trong nước có dấu hiệu chậm lại, ngành EV của nước này ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào thị trường quốc tế để duy trì tăng trưởng, ngay cả khi phải đối mặt với căng thẳng thương mại tại các thị trường mục tiêu.

Dưới đây là bức tranh về những thị trường lớn nhất và tăng trưởng nhanh nhất đối với xe điện Trung Quốc, cùng lý do vì sao sự hiện diện ngày càng sâu rộng tại các nền kinh tế mới nổi sẽ tiếp tục củng cố quyền kiểm soát của Trung Quốc trên toàn bộ chuỗi công nghệ năng lượng sạch.

Bứt tốc lên những kỷ lục mới

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM), tổng sản lượng “xe năng lượng mới” của Trung Quốc năm 2025 vượt 16 triệu chiếc, trong khi xuất khẩu EV đạt kỷ lục 2,6 triệu chiếc.

Giá trị xuất khẩu đạt 69,6 tỷ USD, theo số liệu của tổ chức nghiên cứu Ember, tăng 21 tỷ USD, tương đương 43%, so với năm 2024. Tổng kim ngạch xuất khẩu tăng thêm 21 tỷ USD chỉ trong một năm, và 66 quốc gia ghi nhận giá trị nhập khẩu từ 100 triệu USD trở lên trong năm 2025, nhiều hơn 27% so với năm trước.

Bỉ là thị trường nhập khẩu xe điện Trung Quốc lớn nhất, với 6,6 tỷ USD trong năm 2025, tiếp theo là Anh (5,9 tỷ USD) và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất UAE (3,5 tỷ USD). Trong đó, Anh là quốc gia tăng giá trị nhập khẩu nhanh nhất trong năm qua.

Có tổng cộng 22 quốc gia và vùng lãnh thổ chi ít nhất 1 tỷ USD để nhập xe điện Trung Quốc trong năm 2025, tăng so với 15 quốc gia của năm trước đó.

Mở rộng độ phủ toàn cầu

Việc ngày càng nhiều quốc gia chi tiêu lớn cho xe điện Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong bối cảnh nhu cầu tại các nền kinh tế giàu có có nguy cơ chững lại sau giai đoạn bùng nổ vừa qua.

Năm 2025, có 44 quốc gia nhập khẩu từ 100 triệu đến 999 triệu USD xe điện Trung Quốc, và 6 quốc gia nhập khẩu trên 3 tỷ USD.

Tại châu Âu - khu vực dẫn đầu nhiều năm liền - đà giảm tốc gần như khó tránh khỏi sau 3 năm liên tiếp kim ngạch nhập khẩu EV Trung Quốc vượt 20 tỷ USD, cùng với việc Liên minh châu Âu áp thuế chống trợ cấp đối với các nhà sản xuất EV lớn của Trung Quốc từ năm 2024.

Ở Bắc Mỹ, doanh số xe điện Trung Quốc đã giảm gần một nửa so với đỉnh năm 2023, sau khi Mỹ tăng gấp 4 lần thuế nhập khẩu EV Trung Quốc dưới thời Tổng thống Joe Biden vào năm 2024.

Để bù đắp rủi ro suy giảm tại các thị trường trọng điểm này, các hãng xe điện Trung Quốc đang chủ động mở rộng sang những khu vực ngoài nhóm nền kinh tế giàu nhất thế giới.

Xét theo tỷ lệ tăng trưởng, châu Phi là khu vực ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong năm 2025, với giá trị nhập khẩu xe điện Trung Quốc tăng 189%, lên 1,55 tỷ USD. Trung Đông tăng 92%, tương đương thêm 3,5 tỷ USD, đạt tổng cộng 7,4 tỷ USD. Trong khi đó, doanh số tại châu Á và châu Đại Dương đều tăng trên 50% trong năm 2025.

Mở rộng “dấu chân” công nghệ sạch

Với doanh thu xuất khẩu xe điện vượt 1 tỷ USD tại tất cả các khu vực lớn, các nhà xuất khẩu EV Trung Quốc không chỉ có dư địa tiếp tục mở rộng doanh số, mà còn thuận lợi để phát triển thêm các mảng hậu mãi và dịch vụ.

Những dịch vụ này không chỉ giới hạn ở thị trường xe đã qua sử dụng, mà còn bao gồm hệ thống pin, các thành phần quản lý lưới điện, thậm chí cả thiết bị sưởi và làm mát.

Khi số lượng xe điện lưu hành tăng đều tại hầu hết các quốc gia, nhu cầu về hạ tầng sạc phù hợp cũng tăng theo, buộc các nhà hoạch định chính sách và đơn vị điện lực phải đảm bảo lưới điện đủ năng lực đáp ứng. Điều này tạo điều kiện để các giải pháp quản lý lưới điện và công nghệ năng lượng sạch hàng đầu thế giới của Trung Quốc tham gia sâu vào quá trình xây dựng các hệ thống năng lượng đó.

Sự hiện diện ngày càng phổ biến của xe điện Trung Quốc trên đường phố cũng giúp người tiêu dùng quen thuộc hơn với các sản phẩm công nghệ sạch khác “Made in China”, như điện mặt trời dân dụng, hệ thống lưu trữ pin và máy điều hòa không khí.

Trong năm qua, hơn một chục quốc gia châu Phi nhập khẩu từ 10 triệu USD trở lên xe điện Trung Quốc, cùng với 22 quốc gia ở châu Á và 11 quốc gia tại Trung Đông.

Khi việc sử dụng xe điện vẫn đang tăng tốc song song với mở rộng lưới điện và sản lượng điện tại các nền kinh tế này, các nhà sản xuất xe điện và doanh nghiệp công nghệ năng lượng sạch của Trung Quốc được đánh giá là vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng, ngay cả khi người tiêu dùng ở châu Âu và Bắc Mỹ bắt đầu “đạp phanh”.