Dù Google Chrome vẫn giữ vị thế là trình duyệt mặc định không thể thay thế trên Android, nhưng tiếng xấu về việc "ngốn" RAM và làm trì trệ hệ thống đang ngày càng khó có thể phớt lờ.
Sau khi nhận thấy các ứng dụng chạy nền liên tục bị đóng đột ngột và trải nghiệm lướt web trên di động trở nên chậm chạp, cây bút Sanuj Bhatia của Android Police đã thực hiện một quyết định táo bạo: Vô hiệu hóa hoàn toàn Chrome.
Anh chuyển sang sử dụng Via – một trình duyệt tối giản, tốc độ ánh sáng, gói gọn sức mạnh đáng kinh ngạc trong một bộ cài chưa đầy 5MB.
Sự thay đổi này không chỉ giúp giải phóng không gian lưu trữ mà còn cắt giảm đáng kể lượng RAM tiêu thụ, giúp tìm lại cảm giác lướt web "tức thì" đúng nghĩa.
Dưới đây là trải nghiệm của Sanuj Bhatia.
Vấn đề từ sự "phì nhiêu" vô hình của Chrome
Khi kiểm tra thông tin ứng dụng Chrome, tôi đã thực sự sốc khi thấy nó chiếm dụng một phần lớn bộ nhớ lưu trữ.
Nỗi phiền toái không chỉ nằm ở dung lượng ứng dụng gốc, mà còn là "núi" dữ liệu đệm (cache), dữ liệu người dùng và các nội dung được tải trước mà Google khăng khăng lưu trữ với lý do giúp web nhanh hơn.
Bên cạnh các thông số kỹ thuật, sự rườm rà của giao diện người dùng (UI) cũng là một điểm trừ lớn. Mỗi khi mở tab mới để tìm kiếm nhanh, đập vào mắt tôi là bảng tin Discover – một mớ hỗn độn các tiêu đề giật gân và nội dung đề xuất mà tôi vốn đã xem quá đủ từ màn hình chính.
Nó tiêu tốn cả dữ liệu di động lẫn khả năng xử lý của CPU chỉ để tải những hình ảnh thu nhỏ (thumbnails), đồng thời gây xao nhãng trong khi tôi chỉ muốn tập trung hoàn thành công việc.
Chrome đã không còn là một "cửa sổ" đơn thuần để truy cập internet; nó đã biến thành một nền tảng nặng nề, ồn ào, ưu tiên các dịch vụ của Google hơn là hiệu suất chiếc điện thoại của người dùng.
Thực tế, không thiếu các trình duyệt bên thứ ba trên Play Store. Tuy nhiên, đa số chúng đều mang lại cảm giác nặng nề và thừa thãi. Đối với một người coi trọng sự tinh gọn và tối ưu hệ thống như tôi, việc tìm thấy và trải nghiệm Via lần đầu tiên thực sự là một khoảnh khắc "khai sáng".
Điều đầu tiên khiến tôi kinh ngạc chính là kích thước tệp. Trong thời đại mà các ứng dụng "Lite" đã nặng tới 50MB và trình duyệt tiêu chuẩn thường trên 100MB, Via lại nằm gọn dưới mức 5MB.
Với dung lượng siêu nhỏ, việc tải và cài đặt diễn ra trong nháy mắt. Đây cũng là sự lựa chọn lý tưởng cho những chiếc điện thoại Android có cấu hình thấp.
Khi mở Via, ứng dụng không chào đón tôi bằng bảng tin Discover, tin tức xu hướng hay một "bức tường" lối tắt được tài trợ. Thay vào đó là một khoảng trắng thuần khiết với thanh công cụ tiêu chuẩn nằm ở phía dưới để dễ dàng thao tác (khác với menu phía trên của Chrome) và một menu tìm kiếm.
Nó tôn trọng sự tập trung của tôi bằng cách "ẩn mình" cho đến khi tôi thực sự nhập nội dung vào thanh địa chỉ. Đó là lý do tại sao ứng dụng này mang lại cảm giác cực kỳ nhanh nhạy. Không có các dịch vụ chạy ngầm gửi tín hiệu đến máy chủ, cũng không có việc tải trước quảng cáo không mong muốn. Chỉ có tôi và thế giới web.
Via: Đầy ắp các tùy chọn cá nhân hóa
Lần đầu tiếp cận, Via trông có vẻ quá đơn giản với chỉ một thanh tìm kiếm và không gian trắng bao la. Bề ngoài nó giống như một công cụ tiện ích nhẹ nhàng, nhưng sâu bên dưới, nó cung cấp quyền kiểm soát nhiều hơn bất kỳ những gì Chrome từng làm.
Tôi đã vào phần Cài đặt và dành khoảng 10 phút để tinh chỉnh trang chủ. Tôi thay biểu tượng mặc định bằng một logo tìm kiếm tùy chỉnh, thay đổi kiểu dáng thanh tìm kiếm cho hợp gu thẩm mỹ, và thậm chí tải lên một ảnh nền cá nhân khiến ứng dụng trông như một phần cao cấp trong chủ đề điện thoại của mình.
Một trong những vấn đề lớn nhất của trình duyệt di động là nhiều trang web không hỗ trợ chế độ tối (dark theme) nguyên bản. Tôi đã bật chế độ Dark mode trong Via, và đó thực sự là một bước ngoặt. Nó đảo ngược màu sắc trên mọi trang web tôi truy cập, giúp việc đọc tin đêm khuya trên chiếc Google Pixel trở nên êm dịu hơn nhiều cho đôi mắt.
Bước sang năm 2026, Via đã hội tụ đủ mọi nền tảng mà bạn mong đợi từ một trình duyệt Android hiện đại: thanh điều hướng phía dưới để truy cập nhanh mọi tính năng, tiêu tốn ít RAM hơn và khả năng dựng trang web thần tốc.
Thậm chí, ứng dụng còn tích hợp sẵn tính năng chặn quảng cáo và tùy chọn chặn hình ảnh trên trang web. Đây là "cứu cánh" thực sự khi tôi ở vùng sóng yếu hoặc chỉ muốn lướt qua nội dung văn bản mà không bị xao nhãng bởi những bức ảnh độ phân giải cao nặng nề.
Bước ra ngoài "cái bóng" của Chrome
Nhìn chung, việc chuyển sang Via đã chứng minh rằng một trình duyệt di động không cần phải ngốn tài nguyên mới có thể hoạt động hiệu quả.
Bằng cách loại bỏ bảng tin, các nội dung rác được tài trợ và các tiện ích bổ sung AI không cần thiết, Via đã biến trải nghiệm lướt web hàng ngày của tôi từ một công việc nặng nề trở thành một trải nghiệm nhanh như chớp và cực kỳ "thân thiện" với RAM.
Nếu bạn đã mệt mỏi với việc các ứng dụng nền liên tục phải tải lại, hoặc chiếc điện thoại nóng ran chỉ vì mở vài tab trình duyệt, hãy thử làm điều có lợi cho bản thân: vô hiệu hóa trình duyệt mặc định và dành cho "cỗ máy tí hon" này một vị trí trên màn hình chính trong một tuần.
