Siết quản lý giá cả cuối năm: Không để xảy ra tăng giá bất thường

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá đánh giá công tác quản lý, điều hành giá quý III/2026.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, giá cả thị trường trong 9 tháng năm 2026 nhìn chung diễn biến theo hướng tăng cao trong quý I, giảm trong quý II sau đó tăng trở lại trong quý III. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,26%.

Kịch bản lạm phát cuối năm 2026

Trước bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và yêu cầu tăng trưởng cao, Chính phủ xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn là nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đánh giá, bước vào quý IV/2026, áp lực lên mặt bằng giá vẫn hiện hữu do rủi ro từ thị trường năng lượng quốc tế, sự gián đoạn chuỗi cung ứng, cùng nhu cầu đẩy mạnh đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát cũng được giảm bớt phần nào nhờ việc tiếp tục thực hiện các chính sách miễn, giảm thuế, phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước dồi dào và khả năng phục hồi sản xuất sau thiên tai.

Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, đối với sách giáo khoa, năm học 2026-2027, Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam kê khai mức giá giảm bình quân 13,3%. Chính phủ cũng quy định miễn phí sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2029-2030 và khuyến khích các địa phương có điều kiện thực hiện sớm.

Trong 03 tháng cuối năm 2026, để đảm bảo mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Y tế chưa thực hiện điều chỉnh giá khám bệnh, chữa bệnh.

Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát năm 2026: tăng trong khoảng 4,5% và 4,8%. Ngân hàng nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5%-5,0%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 4,2%-5,5%.

Công tác điều hành giá của các địa phương không có sự đồng đều

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đánh giá, 9 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với rất nhiều bất ổn bất định và rủi ro từ các cú sốc nguồn cung. Những yếu tố này góp phần khiến giá nhiều mặt hàng, dịch vụ trong nước tiếp tục xu hướng tăng hoặc giữ ở mức cao.

Theo Phó Thủ tướng, công tác điều hành giá của các địa phương không có sự đồng đều. Bên cạnh nhiều địa phương kiểm soát giá rất tốt, từ đó hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế thì cũng còn nhiều địa phương kiểm soát giá chưa tốt.

Về nhiệm vụ, giải pháp điều hành giá những tháng còn lại của năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu, từ nay đến cuối năm, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chủ động, linh hoạt đồng bộ và hiệu quả trong công tác điều hành chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc từ bên ngoài.

Đồng thời cần chủ động theo dõi sát diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế, triển khai kịp thời, quyết liệt hiệu quả các nhiệm vụ giải pháp để kéo giảm chỉ số CPI, từ đó có dư địa để hỗ trợ tăng trưởng.

Các bộ ngành tập trung kiểm tra giá, sát lĩnh vực mình

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng yêu cầu vác bộ, cơ quan, địa phương điều hành giá các hàng hóa dịch vụ do nhà nước định giá theo lộ trình phù hợp, đánh giá kỹ tác động lên chỉ số CPI; bảo đảm hài hoà giữa mục tiêu thực hiện lộ trình thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh.

Triển khai công tác kiểm tra việc kê khai và niêm yết giá, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu. Xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá nhằm mục đích trục lợi bất hợp pháp, lợi dụng thiên tai bão lũ, mùa cao điểm lễ Tết để tự ý nâng giá bán; yêu cầu doanh nghiệp kịp thời giảm giá bán tương ứng khi chi phí nguyên vật liệu đầu vào giảm để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định công khai các khoản thu, chi đầu năm học, không để phát sinh các khoản thu ngoài danh mục quy định.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, các ngành phải tập trung kiểm tra giám sát những lĩnh vực mình phụ trách bởi "có những thời điểm mà giá đầu vào đã giảm, thế nhưng giá đầu ra, giá dịch vụ rồi giá hàng hóa lại không giảm tương ứng hoặc giảm rất chậm". Các bộ theo dõi sát diễn biến sản xuất cung cầu và giá cả các mặt hàng lương thực thực phẩm thiết yếu, chủ động các phương án bảo đảm nguồn cung thực phẩm trong mọi tình huống, không để xảy ra thiếu hụt nguồn cung cục bộ, gây biến động giá bất thường.

Phó Thủ tướng nhất trí với ý kiến của Bộ Tài chính về nghiên cứu tham mưu cho Chính phủ giao thêm chỉ tiêu về kiểm soát CPI cho các địa phương từ năm 2027 để đảm bảo đồng bộ với các chỉ đạo liên quan đến phát triển kinh tế xã hội.