Nhà đầu tư nên xử lý thế nào khi bị "kẹp hàng"?

VN-Index trải qua phiên giao dịch đầu tuần đầy sóng gió khi mất gần 44 điểm, tương đương 2,46%, lùi xuống 1.743 điểm. Chỉ sau ít tuần, toàn bộ thành quả tăng điểm tích lũy suốt gần ba tháng trước đó đã bị xóa sạch.

Tuy nhiên, mức giảm của chỉ số vẫn chưa phản ánh hết mức độ thiệt hại trên diện rộng. Hàng loạt cổ phiếu lao dốc mạnh hơn nhiều so với VN-Index khiến không ít tài khoản "bốc hơi" hàng chục phần trăm, đặc biệt với những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy.

Áp dụng chiến lược "cưa chân bàn"

Ông Đỗ Bảo Ngọc, Phó Giám đốc Chứng khoán Kirin, cho rằng phần lớn nhà đầu tư hiện đều đang chịu thua lỗ, bất kể nắm giữ cổ phiếu đầu cơ hay cổ phiếu cơ bản. Tuy nhiên, chiến lược xử lý sẽ phụ thuộc vào trạng thái từng tài khoản.

Với những nhà đầu tư đang sử dụng margin cao và tài khoản rơi vào trạng thái căng cứng, ưu tiên số một là hạ tỷ lệ vay về mức an toàn để tránh bị công ty chứng khoán bán giải chấp (force sell) ngay tại vùng đáy ngắn hạn.

Theo ông, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp hồi kỹ thuật trong phiên để chủ động bán giảm tỷ trọng, cơ cấu lại danh mục theo chiến thuật "cưa chân bàn", thay vì chờ đến khi bị ép bán. Nếu bị force sell trong giai đoạn này, nhà đầu tư không chỉ hiện thực hóa khoản lỗ mà còn có nguy cơ mất hàng ngay trước khi thị trường hồi phục.

Đối với nhà đầu tư không sử dụng margin và đang nắm giữ tỷ trọng cổ phiếu ở mức thấp, ông Ngọc cho rằng không cần bán tháo bằng mọi giá. Thay vào đó, có thể kiên nhẫn chờ những nhịp hồi của thị trường để xử lý danh mục với mức giá tốt hơn.

Trong khi đó, những nhà đầu tư đang nắm giữ tỷ trọng tiền mặt cao lại có lợi thế lớn. Theo chuyên gia, các đợt giảm sâu đi kèm áp lực call margin thường mở ra cơ hội tích lũy những cổ phiếu chất lượng ở vùng giá hấp dẫn. Nếu lựa chọn đúng điểm giải ngân khi tâm lý hoảng loạn lên cao, hiệu quả đầu tư ngắn hạn có thể rất tích cực.

Đừng nhầm lẫn giữa "cổ phiếu giá trị" và "cổ phiếu từng là giá trị"

Ở góc độ khác, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng nhà đầu tư cần thay đổi cách nhìn về khái niệm "cổ phiếu giá trị".

Theo ông, giá trị không phải là khái niệm cố định. Một doanh nghiệp từng được đánh giá hấp dẫn cách đây một hoặc hai năm chưa chắc vẫn còn là cơ hội tốt ở thời điểm hiện tại nếu động lực tăng trưởng đã suy giảm.

Vì vậy, nhà đầu tư cần đánh giá lại kết quả kinh doanh cũng như triển vọng của từng doanh nghiệp. Nếu câu chuyện tăng trưởng đã thay đổi, việc tiếp tục nắm giữ chỉ vì doanh nghiệp từng là "cổ phiếu giá trị" có thể khiến chi phí cơ hội ngày càng lớn. Trong trường hợp này, nên chủ động cơ cấu sang những doanh nghiệp có triển vọng rõ ràng hơn.

Không bán tháo nếu dùng tiền thật, nhưng phải hạ margin càng sớm càng tốt

Theo ông Nguyễn Thế Minh, với những nhà đầu tư sử dụng hoàn toàn vốn tự có, vùng định giá hiện tại chưa phải thời điểm thích hợp để bán tháo. Ông vẫn kỳ vọng thị trường có thể xuất hiện những nhịp hồi đáng kể trong giai đoạn từ tháng 8 đến cuối năm.

Tuy nhiên, nguyên tắc này không áp dụng với phần danh mục sử dụng vốn vay.

Ông nhấn mạnh nhà đầu tư cần ưu tiên hạ hoặc xóa margin trước tiên. Trong những nhịp giảm mạnh, đòn bẩy tài chính có thể khiến tài khoản sụt giảm rất nhanh và đẩy nhà đầu tư vào thế bị động.

Theo chuyên gia, khả năng cao thị trường sẽ xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật trong những phiên tới. Đây là thời điểm phù hợp để chủ động giảm margin về mức an toàn, đưa danh mục trở lại trạng thái sử dụng "tiền tươi", sau đó mới cân nhắc chiến lược nắm giữ dài hạn khi xu hướng thị trường rõ ràng hơn.