Nga đón tin vui giữa 'bão' trừng phạt

Dù đã giảm hơn 40% trong vòng nửa năm qua, dầu thô Nga vẫn chiếm tới 1/4 tổng lượng nhập khẩu dầu của Ấn Độ. Đây là điều khiến chính quyền Tổng thống Donald Trump tái khơi mào lời đe dọa tăng thuế quan lên hàng hóa Ấn Độ, buộc New Delhi cắt đứt thêm nguồn cung từ Moscow.

Theo dữ liệu từ Kpler, tỷ lệ dầu Nga trong tổng nhập khẩu của Ấn Độ giảm từ 44% vào tháng 6/2025, thời điểm cao nhất từ trước đến nay, xuống còn khoảng 25% vào tháng 12. Tuy nhiên, Nga vẫn là nhà cung cấp dầu lớn nhất của Ấn Độ trong tháng cuối năm, vượt qua các đối thủ truyền thống như Iraq, Ả Rập Xê-út và UAE.

Phát biểu hôm thứ Hai, ông Trump tuyên bố Mỹ có thể “tăng thuế lên Ấn Độ rất nhanh” nếu New Delhi không giảm thêm việc mua dầu từ Nga. Hồi cuối tháng 8, ông đã tăng thuế nhập khẩu từ 25% lên 50% với nhiều mặt hàng của Ấn Độ, một mức thuế nằm trong nhóm cao nhất thế giới.

Các đồng minh của Trump cũng không ngừng gây sức ép. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, người tháp tùng ông trong chuyến bay Air Force One hôm thứ Hai, nói rằng các nhà ngoại giao Ấn Độ liên tục thuyết phục ông rằng họ đã giảm mua dầu Nga, mong muốn được Mỹ nới lỏng thuế quan.

Trước sức ép từ Mỹ và nguy cơ bị cô lập thương mại, Ấn Độ đang tích cực đa dạng hóa nguồn dầu. Dù nguồn cung từ Iraq, Ả Rập Xê-út và UAE vẫn giữ ổn định và chiếm 44% tổng nhập khẩu tháng 12, thì Kuwait và Brazil bất ngờ vươn lên. Xuất khẩu từ Kuwait tăng 140% lên 290.000 thùng/ngày, còn Brazil, từ mức không có chuyến nào trong 3 tháng giữa năm, đã vọt lên 246.000 thùng/ngày trong tháng 12.

Ấn Độ cũng tăng mạnh nhập khẩu dầu từ Mỹ, với sản lượng tăng gấp đôi từ tháng 9 đến tháng 10, trùng thời điểm Mỹ áp thuế 50%. Dẫu vậy, Mỹ cũng đang áp dụng mức thuế cao tương tự với Brazil, thành viên BRICS cùng với Ấn Độ, Trung Quốc và Nga.

Các nhà máy lọc dầu lớn như Reliance Industries đã tuyên bố ngưng nhập dầu Nga từ tháng 11 để tránh rủi ro trừng phạt. Song, chuyên gia Sumit Ritolia từ Kpler nhận định rằng dầu Nga vẫn giữ nhiều lợi thế với giá cạnh tranh, tương thích với công nghệ lọc dầu Ấn Độ và mối quan hệ cung ứng lâu dài.

Thực tế, Ritolia dự báo nhập khẩu dầu Nga có thể tăng trở lại từ tháng 1/2026 nếu không có thêm lệnh trừng phạt thứ cấp. Ông nói: “Dầu Nga nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một phần cấu trúc trong rổ nhập khẩu của Ấn Độ.”

Trong bối cảnh Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và tuyên bố sẽ khai thác nguồn dầu trữ lượng lớn nhất thế giới, nhiều quốc gia bắt đầu dõi theo thị trường này. Tuy nhiên, Ritolia lưu ý rằng Ấn Độ không nhập dầu Venezuela từ tháng 5/2025 và ngay cả khi nguồn cung phục hồi, chỉ một số nhà máy như Jamnagar và Vadinar mới xử lý được loại dầu nặng đặc trưng của Venezuela.

Về đối ngoại, Ấn Độ đang khéo léo giữ thế cân bằng giữa Washington và Moscow. Thủ tướng Narendra Modi từng kêu gọi hòa bình, thậm chí thăm Ukraine, nhưng cũng đồng thời đón tiếp Tổng thống Putin trong chuyến công du cấp nhà nước vào đầu tháng 12.

Tham khảo Nikkei Asia