Mua gần 9 triệu tấn dầu Nga, nước láng giềng Việt Nam không còn được hưởng giá rẻ từ Moscow

Trong bối cảnh nguồn cung dầu khí từ vùng Vịnh vào Trung Quốc sụt giảm nghiêm trọng do việc đóng cửa eo biển Hormuz, các chuyến hàng từ Nga đã cứu cánh một phần cho nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

Theo dữ liệu của Hải quan Trung Quốc công bố hôm thứ Tư (20/5), lượng dầu thô Nga xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 4 đã tăng 11,3% so với cùng kỳ năm ngoái lên gần 9 triệu tấn.

Tuy nhiên, cục diện thị trường đã có sự thay đổi lớn. Mức chiết khấu hấp dẫn của dầu khí Nga – vốn là nguồn năng lượng giá rẻ giúp Bắc Kinh tối ưu chi phí trong thời gian dài – đã thu hẹp đáng kể sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian dài.

So với tháng 3, giá trị nhập khẩu dầu thô từ Nga của Trung Quốc (tính theo USD) đã tăng tới 16,2%, mặc dù khối lượng nhập khẩu thực tế lại giảm 10,8%.

Nguyên nhân khiến giá dầu Nga tăng vọt đến từ việc nhu cầu toàn cầu đối với các thùng dầu của Moscow tăng mạnh. Điều này xảy ra sau khi Mỹ miễn trừ trừng phạt tạm thời đối với dầu Nga vận chuyển bằng đường biển nhằm ổn định thị trường năng lượng thế giới. Ngày 18/5, Washington tiếp tục thông báo gia hạn lệnh miễn trừ thêm 30 ngày tới 17/6.

Việc nhiều khách hàng cùng tranh mua một nguồn cung đã đẩy giá dầu Nga lên cao. Chim Lee, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định: “Dầu Nga hiện đang được giao dịch ở mức giá gần tương đương với dầu thô Brent, ngay cả khi đã tính mức chiết khấu”.

Việc Trung Quốc tăng cường nhập khẩu năng lượng diễn ra đúng thời điểm Tổng thống Nga Vladimir Putin và lãnh đạo các tập đoàn năng lượng lớn đang có chuyến thăm Bắc Kinh, báo hiệu các thỏa thuận mới sắp được ký kết.

Tại cuộc hội đàm hôm thứ Tư với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Putin nhấn mạnh trong bối cảnh khủng hoảng ở Trung Đông, Nga vẫn là là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, và Trung Quốc là quốc gia tiêu thụ các tài nguyên này một cách có trách nhiệm.

Trợ lý chính sách đối ngoại Nga Yuri Ushakov tiết lộ với hãng thông tấn Tass rằng 2 nước đã đạt được đồng thuận về “một thỏa thuận năng lượng cực kỳ quan trọng”.

Dù nguồn cung từ Nga giúp Trung Quốc xoa dịu cú sốc từ Trung Đông, nhưng các nhà phân tích cảnh báo hạ tầng xuất khẩu của Nga hiện đã hoạt động gần hết công suất, khó có thể gia tăng thêm sản lượng lớn ra thị trường.

Thực tế, Trung Quốc vẫn đang đối mặt với khoảng trống năng lượng lớn chưa thể bù đắp. Tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 4 đã giảm gần 20%. Lượng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu cũng lao dốc hơn 23%.

Mặc dù vậy, nhờ kho dự trữ nội địa dồi dào cùng với việc các nhà máy lọc dầu chủ động cắt giảm biên lợi nhuận và nhu cầu thị trường tự điều chỉnh, Trung Quốc chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Các chuyên gia dự báo Trung Quốc vẫn sẽ kiên cường hơn nhiều nền kinh tế khác nhờ các công cụ quản lý giá và chính sách kiểm soát tập trung của nhà nước.

Theo SCMP