Một quốc gia châu Á vừa đón năm mới 2083

Theo tờ nhật báo tiếng Anh khổ lớn đầu tiên của Nepal, Rising Nepaldo, ngày 14/4, quốc gia này chính thức bước sang năm mới 2083 theo lịch Bikram Sambat (BS), với các hoạt động chào mừng được tổ chức sôi nổi trên khắp cả nước cũng như trong cộng đồng người Nepal ở nước ngoài.

Tại Nepal, người dân không dùng Công lịch làm thước đo thời gian chính thức cho đời sống và hành chính. Thay vào đó, hệ thống lịch Bikram Sambat được công chúng sử dụng để tính thời gian, khiến đồng hồ thời gian của quốc gia này hiện đã chạm mốc năm 2083. Trong khi đó, phần lớn cư dân trên toàn cầu vẫn đang sống trong những ngày tháng 4 của năm 2026 - chậm hơn thời gian tại quốc gia Nam Á này hơn nửa thế kỷ. 

Sự chênh lệch thời gian kỳ lạ này không phải kịch bản của một bộ phim viễn tưởng về tương lai, mà là sự kế thừa một di sản văn hóa và tôn giáo đồ sộ. 

Ngày đầu năm mới theo lịch Nepal rơi vào mùng 1 tháng Baisakh, còn gọi là Baisakh Sankranti. Đây là thời điểm chuyển giao năm của lịch Bikram Sambat - hệ lịch truyền thống được Nepal sử dụng rộng rãi và được xem là gắn với chu kỳ vận động của mặt trời.

Năm mới là dịp đặc biệt để người dân mở ra một chặng đường mới, nhìn lại năm cũ và đặt ra những mục tiêu cho năm tiếp theo. Trong ngày này, nhiều người tới đền chùa cầu nguyện, tụng kinh, tham gia hoạt động cộng đồng và trao cho nhau những lời chúc bình an, may mắn.

Toàn thể người dân Nepal vừa đón năm mới 2083. Ảnh: Internet

Không khí lễ hội năm mới không chỉ diễn ra trong nước mà còn lan tỏa tới cộng đồng người Nepal sinh sống ở nhiều nơi trên thế giới. Các hoạt động đón năm mới được tổ chức với tinh thần đoàn kết, hướng tới hy vọng về một năm bình an và thịnh vượng hơn.

Nhân dịp này, Tổng thống Ramchandra Paudel đã gửi thông điệp chúc mừng năm mới, trong đó kêu gọi người dân xác lập những mục tiêu quốc gia chung và cùng cam kết thực hiện. Ông bày tỏ mong muốn đất nước đạt được hòa bình, thịnh vượng, sức khỏe và hạnh phúc trong năm mới.

Tổng thống Paudel cũng nhấn mạnh rằng các hệ lịch truyền thống là một phần của lịch sử và nền văn minh Nepal, vừa nhắc nhớ về quá khứ đáng tự hào, vừa truyền cảm hứng cho một tương lai phát triển. Ông cho rằng năm mới là thời điểm thích hợp để mỗi người nhìn lại chặng đường đã qua, từ đó đưa ra những quyết tâm mới cho tiến bộ của bản thân và đất nước.

Nguồn gốc của hệ thống lịch độc đáo của Nepal

Hệ thống lịch Bikram Sambat (thường được viết tắt là BS) được đặt theo tên của vị vua huyền thoại Vikramaditya. Theo các truyền thuyết cổ xưa, hệ thống này được thiết lập sau khi vị vua này giành chiến thắng trong một cuộc chiến quan trọng và quyết định thành lập một kỷ nguyên mới để đánh dấu sự thịnh vượng của vương quốc. Mốc thời gian của Bikram Sambat bắt đầu sớm hơn Công lịch khoảng 56 năm và 8 tháng.

Đất nước Nepal

Không giống với Dương lịch vốn dựa hoàn toàn vào chu kỳ của Mặt trời, Bikram Sambat là một loại lịch âm dương. Loại lịch này vừa theo dõi các pha của Mặt trăng để xác định ngày lễ, vừa căn chỉnh theo chu kỳ Mặt trời để đảm bảo các tháng phù hợp với mùa màng. Đây là lý do tại sao lịch của người Nepal có độ chính xác rất cao đối với các hoạt động nông nghiệp, vốn là trụ cột kinh tế của quốc gia nằm dưới chân dãy Himalaya này.

Một điểm thú vị khác là số ngày trong mỗi tháng của lịch Nepal không cố định như lịch quốc tế. Số ngày của một tháng có thể thay đổi từ 29 đến 32 ngày tùy theo từng năm, và việc xác định này được thực hiện bởi một hội đồng chiêm tinh học dựa trên các tính toán thiên văn chính xác về vị trí của các hành tinh.

Theo Risingnepaldaily