Air Canada cho biết hãng buộc phải tạm dừng các chuyến bay tới Cuba vì tình trạng thiếu nhiên liệu hàng không (jet fuel) trên đảo. Trong thông cáo đăng trên website của hãng, Air Canada nói quyết định này được đưa ra sau các thông báo hàng không (NOTAM/advisories) về việc nguồn cung nhiên liệu tại các sân bay Cuba không còn đáng tin cậy, đồng thời dự báo từ ngày 10/2, nhiên liệu hàng không sẽ không còn được bán thương mại tại các sân bay tại quốc đảo.
Theo Reuters, Cuba đã cảnh báo các hãng bay rằng nước này sắp cạn jet fuel, khiến nhiều hãng – đặc biệt là các hãng Canada – phải điều chỉnh lịch bay hoặc tạm ngưng khai thác. Reuters ghi nhận Air Canada nằm trong nhóm các hãng Canada chịu tác động mạnh, trong khi một số hãng khác phải triển khai phương án bay “cứu trợ” để đưa khách rời Cuba.
Với hàng không thương mại, việc không thể tiếp nhiên liệu ở sân bay đến kéo theo chuỗi hệ quả kinh tế: máy bay phải mang thêm nhiên liệu từ điểm xuất phát (tankering) hoặc dừng kỹ thuật ở nước thứ ba để đổ xăng, làm tăng tiêu hao, giảm tải hành khách/hàng hóa và kéo dài hành trình. Air Canada cũng nêu rõ rằng với các chuyến còn lại (trước khi dừng), hãng sẽ tanker thêm nhiên liệu và có thể phải dừng kỹ thuật để tiếp nhiên liệu cho chặng bay về nếu cần.
Business Insider tường thuật bức tranh vận hành “cực đoan” hơn: Air Canada đình chỉ dịch vụ và thậm chí phải điều máy bay rỗng chở nhiên liệu để đón lượng khách bị mắc kẹt, trong khi các hãng như WestJet hay Air Transat cũng tổ chức các chuyến bay đưa khách về và tạm dừng một phần kế hoạch bay.
Vì sao Cuba lại thiếu jet fuel?
Vấn đề jet fuel lần này không tách rời khủng hoảng năng lượng của Cuba. Reuters mô tả tình trạng thiếu nhiên liệu tại Cuba đã căng thẳng trong thời gian qua và trở nên nghiêm trọng hơn khi các biện pháp siết chặt nguồn cung dầu khiến đảo quốc đối mặt với thiếu xăng dầu, mất điện và gián đoạn dịch vụ.
Các bản tin quốc tế cũng liên hệ tình trạng này với đứt gãy/thu hẹp nguồn cung từ các đối tác truyền thống và tác động của các biện pháp trừng phạt, khiến Cuba phải phân bổ nhiên liệu cho các nhu cầu thiết yếu. AP cũng xác nhận bối cảnh rộng hơn là một khủng hoảng năng lượng xấu đi, và việc thiếu nhiên liệu hàng không là một mắt xích mới làm tăng rủi ro đứt gãy kết nối quốc tế của Cuba.
Cú đánh vào du lịch – nguồn ngoại tệ quan trọng của Cuba
Đối với Cuba, hàng không quốc tế là “mạch máu” của du lịch, và du lịch lại là kênh tạo ngoại tệ then chốt. Khi Air Canada – một trong những hãng vận chuyển lượng khách lớn tới Cuba – phải dừng bay, năng lực đón khách của đảo quốc suy giảm ngay lập tức, kéo theo rủi ro giảm doanh thu khách sạn, dịch vụ, lữ hành và chuỗi cung ứng liên quan. Business Insider lưu ý chính nhóm hãng Canada bị ảnh hưởng nặng, điều đáng chú ý vì Canada vốn là một trong những thị trường nguồn quan trọng của du lịch Cuba.
