Thị trường chứng khoán đôi khi vận hành theo những cách không ai có thể ngờ tới. Tờ Wall Street Journal (WSJ) cho hay vào phiên 12/2 vừa qua, nhóm cổ phiếu vận tải và logistics đã trải qua một trong những ngày tồi tệ nhất lịch sử, mà nguyên nhân không đến từ một cuộc khủng hoảng kinh tế hay giá dầu tăng vọt, mà lại xuất phát từ một công ty vốn hóa chưa đầy 3 triệu USD, vốn có tiền thân là đơn vị bán máy... karaoke.
Khi "hát karaoke" bỗng chuyển sang làm AI vận tải
Câu chuyện bắt đầu với Algorhythm Holdings, một công ty có trụ sở tại Florida mà cho đến gần đây vẫn được biết đến với tên gọi Singing Machine Co. Sau khi mảng kinh doanh máy karaoke truyền thống bị đè bẹp bởi các ứng dụng điện thoại và TV thông minh, CEO Gary Atkinson đã bán tài sản mảng này với giá vỏn vẹn 500.000 USD để đi tìm vận may mới.
Điểm đến của họ là SemiCab, một doanh nghiệp tại Atlanta đang sử dụng AI để tối ưu hóa lộ trình xe tải tại Ấn Độ. Algorhythm tuyên bố công nghệ của họ có thể giúp khách hàng mở rộng quy mô khối lượng hàng hóa lên 300% đến 400% mà không cần tăng nhân sự, đồng thời giảm tới 70% số dặm chạy rỗng (deadhead miles), một trong những "nỗi đau" lớn nhất của ngành vận tải khi 1/3 quãng đường của các xe tải lớn thường là kéo rơ-moóc trống.
Ngay sau khi thông cáo báo chí này được phát đi trước giờ giao dịch, một làn sóng hoảng loạn đã quét sạch bảng điện tử.
Mặc dù Algorhythm thậm chí còn chưa có bất kỳ khách hàng phần mềm nào tại Mỹ và quy mô tại Ấn Độ cũng chỉ ở mức vài nghìn chuyến hàng mỗi tháng (quá nhỏ bé so với con số 100.000 chuyến mỗi ngày của các ông lớn), thị trường vẫn phản ứng cực đoan.
Chỉ số vận tải Dow Jones (Dow Jones Transportation Average), vốn được coi là "hệ số phong vũ biểu" của nền kinh tế, đã bốc hơi 4%. Trong số 20 công ty thuộc chỉ số này, có tới 17 mã đóng cửa trong sắc đỏ, lấy đi tổng cộng 17,4 tỷ USD vốn hóa thị trường.
Cụ thể, các gã khổng lồ đã "ngã ngựa" đau đớn khi chứng kiến C.H. Robinson Worldwide giảm 15% và Landstar System lao dốc tới 16%, ghi nhận ngày tồi tệ nhất trong lịch sử công ty. Hai ông lớn khác là J.B. Hunt Transport Services và Ryder System cũng lần lượt giảm 5,1% và 4,3%.
Thậm chí, những doanh nghiệp không liên quan trực tiếp đến vận tải đường bộ như Expeditors International cũng sụt giảm 13%, trong khi các hãng hàng không và đường sắt cũng bị kéo vào vòng xoáy hỗn loạn này.
Sự vô lý trong bong bóng AI
Điều nực cười nhất là trang web của Algorhythm đã bị sập do lượng người truy cập tải tài liệu kỹ thuật quá lớn, khiến hầu như không ai kịp đọc kỹ nội dung 10 trang phân tích trước khi nhấn nút "Bán".
"Mọi người đang tìm một cái cớ để bán, và có lẽ đây chính là nó", Brendan Hopkins, đại diện quan hệ nhà đầu tư của Algorhythm cho biết. Ông cũng thừa nhận sự ngỡ ngàng khi thấy các công ty lớn mất hàng tỷ USD vốn hóa vì một thông tin từ doanh nghiệp nhỏ như mình.
Trong khi các "nạn nhân" như C.H. Robinson khẳng định họ đã dẫn đầu về AI trong hơn một thập kỷ và tin rằng công nghệ này chỉ giúp họ củng cố "hào môn kinh tế" (competitive moat), thì tâm lý nhà đầu tư lại đang ở trạng thái cực kỳ nhạy cảm. Đây là ví dụ điển hình nhất của triết lý "bán ngay, hỏi sau" đang bao trùm thị trường tài chính trong kỷ nguyên AI.
Bất cứ điều gì đe dọa đến mô hình kinh doanh truyền thống, dù là thực tế hay chỉ là lời hứa hẹn trên mặt báo đều có thể tạo ra những cú sốc dây chuyền.
Kết thúc phiên giao dịch "điên rồ", trong khi cả ngành vận tải chìm trong sắc đỏ, cổ phiếu của Algorhythm lại tăng vọt 30%, chốt phiên ở mức 1,08 USD.
"Rõ ràng là chúng tôi hạnh phúc," Hopkins nói thêm. "Không có sự nổi tiếng nào là tồi tệ cả."
*Nguồn: WSJ, Fortune
