Nio, một trong những start-up xe điện hàng đầu Trung Quốc cho biết cảnh sát nước này đã xác định được một nghi phạm sử dụng công nghệ AI để bịa đặt và lan truyền thông tin sai lệch về doanh nghiệp này và nhiều bên khác.
Theo bài đăng trên tài khoản Weibo chuyên về pháp lý của Nio vào cuối tháng 3/2026, nghi phạm đã vận hành hơn bốn nghìn tài khoản mạng xã hội để đăng tải những nội dung sai lệch và tiêu cực về hoạt động kinh doanh của Nio, nhằm tạo lưu lượng truy cập và lợi nhuận bất hợp pháp.
Nio cho biết các nội dung tấn công ác ý đã đạt hơn 80 triệu lượt xem.
Cảnh sát Trung Quốc đã áp dụng biện pháp cưỡng chế hình sự đối với nghi phạm. Nhà sản xuất xe điện đồng thời tỏ rõ ý định tiếp tục theo dõi vụ việc và nộp đơn kiện dân sự để đòi bồi thường thiệt hại.
“Miệng đen”: thủ đoạn cũ, cỗ máy mới
Vụ việc liên quan đến Nio chỉ là một vụ việc trong số các vụ tấn công ác ý nhắm tới doanh nghiệp nhằm tìm kiếm lợi nhuận bất hợp pháp.
“Miệng đen” (black mouth) là thuật ngữ ra đời từ 20 năm trước, chỉ những đối tượng lan truyền tin tức giả hoặc sai lệch trên các nền tảng mạng xã hội, nhằm thao túng giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán, hoặc tống tiền doanh nghiệp.
Wang Jianzhong, người từng được mệnh danh là “chiến thần cổ phiếu”, vào thời kỳ đỉnh cao năm 2006, bất kỳ cổ phiếu nào được công ty tư vấn của Wang đánh giá cao, đều lên giá vào ngay ngày hôm sau.
Lợi dụng danh tiếng của mình, hắn mua cổ phiếu 38 công ty, sử dụng chiêu “bơm phồng rồi bán tháo”, thu lợi lên đến 19,5 triệu USD.
Dù phải trả giá 7 năm trong tù, bị tịch thu số tài sản bất chính và nộp phạt thêm 19,5 triệu USD, Wang Jianzhong cũng trở thành huyền thoại “miệng đen” đầu tiên của Trung Quốc bị kết tội thao túng thị trường chứng khoán ở nước này.
Tuy nhiên, tấm gương của Wang cũng không ngăn được ngày càng nhiều đối tượng kiếm tiền bất chính bằng cách tung tin giả, tấn công các doanh nghiệp.
Không ngồi yên chờ chết
Trong thời kỳ phát triển bùng nổ của xe điện tại Trung Quốc, mạng xã hội là nơi phát tán các quảng cáo phóng đại cũng như bôi nhọ ác ý nhắm đến các hãng xe.
Từ năm 2022 đến 2024, nhiều hãng xe Trung Quốc đã mở các tài khoản mạng xã hội chuyên về pháp lý để cập nhật cho cộng đồng mạng diễn biến của từng vụ việc.
Nhà sáng lập và CEO của Nio, ông William Li, kêu gọi các biện pháp mạnh tay hơn đối với các cuộc tấn công trực tuyến có tổ chức mà ông cho là đang gây tổn hại đến ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc.
Nhà chức trách đã sát cánh cùng doanh nghiệp. Hè 2025, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc cùng năm cơ quan khác đã khởi động chiến dịch trấn áp diện rộng với những đối tượng kiếm lợi bất chính như vậy.
Các công ty như Nio, XPeng, BYD, Li Auto, Zeekr và các hãng khác từng đưa ra các khoản thưởng lên đến 5 triệu nhân dân tệ cho bằng chứng xác định những kẻ tung tin sai lệch có tổ chức rên mạng xã hội.
Hãng xe điện Nio đã công bố kết quả của một số vụ kiện phỉ báng mà họ đã theo đuổi đối với các cá nhân sáng tạo nội dung.
Vụ kiện liên quan đến tài khoản “Baolijie New Energy” và “Stock Market Reflections” đã đạt được phán quyết sơ thẩm với phần thắng thuộc về Nio. Các đối tượng đằng sau hai tài khoản trên bị tòa án yêu cầu bồi thường và xin lỗi công khai.
Hai vụ kiện khác cũng đạt đến phán quyết cuối cùng sau khi bên bị kiện kháng cáo. Phần thắng cũng thuộc về Nio.
Thuộc một phần của chiến dịch trấn áp, trang truyền thông Trung Quốc AutoReport, trực thuộc Yiche - một trong những website thông tin ô tô lớn nhất của nước này – cũng đã bị tòa án yêu cầu bồi thường thiệt hại cho tập đoàn công nghệ Xiaomi 5 triệu nhân dân tệ (731.000 USD) vì thông tin phỉ báng doanh nghiệp.
Dây chuyền sản xuất tin giả bằng AI
Các chiến thắng pháp lý tạm thời thuộc về các hãng doanh nghiệp. Tuy nhiên, vụ việc của Nio báo hiệu một rủi ro lớn hơn nhiều.
Bốn nghìn tài khoản mạng xã hội tham gia vào chiến dịch bôi nhọ quy mô lớn nhắm vào Nio là các mắt xích trong một mạng lưới được điều khiển tập trung, hoạt động đồng bộ như một cỗ máy.
Trung tâm của cỗ máy là trí tuệ nhân tạo. AI được sử dụng để tạo và biến đổi nội dung với tốc độ cực nhanh.
Thay vì sao chép đơn thuần, hệ thống sử dụng kỹ thuật “article spinning”: Một bài viết gốc có thể được biến thành hàng trăm phiên bản khác nhau.
Mỗi phiên bản có cách diễn đạt riêng, đủ để vượt qua các công cụ kiểm duyệt. Điều này khiến việc phát hiện tin giả trở nên khó khăn hơn nhiều.
Nội dung được tạo ra thường mang tính tiêu cực. Chúng nhắm vào các khía cạnh nhạy cảm như tài chính, chất lượng sản phẩm và uy tín doanh nghiệp.
Điểm đáng sợ nằm ở cách chúng lan truyền. Các bài viết không xuất hiện riêng lẻ mà được tung ra đồng loạt trên nhiều nền tảng. Douyin, Kuaishou, WeChat Channels - tất cả trở thành kênh khuếch đại. Một thông tin sai lệch có thể nhanh chóng phủ sóng diện rộng.
Hiệu ứng đám đông bắt đầu hình thành. Khi người dùng thấy cùng một thông tin lặp lại ở nhiều nơi, họ có xu hướng tin đó là sự thật. Chỉ trong thời gian ngắn, chiến dịch đã tạo ra hơn 80 triệu lượt xem. Một con số đủ để gây ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức công chúng.
Động cơ phía sau là lợi nhuận. Mỗi lượt xem, mỗi tương tác đều có thể chuyển hóa thành tiền. Tin giả trở thành công cụ kiếm tiền hiệu quả.
AI đã biến việc này thành một dây chuyền. Chi phí thấp, tốc độ cao và gần như không giới hạn về quy mô. Không chỉ một công ty bị nhắm đến. Nhiều hãng xe điện khác cũng trở thành mục tiêu, cho thấy đây là một xu hướng đáng lo ngại.
Theo Electric Vehicles, Xin Hua, Reuters
.png "Giá dầu quay đầu tăng sau khi giảm mạnh nhất 6 năm, Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận")
