Trong thế giới khởi nghiệp AI, tốc độ không còn là lợi thế cạnh tranh mà đã trở thành điều kiện sinh tồn cốt lõi. Startup Cursor, ngôi sao sáng nhất trong lĩnh vực lập trình hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI), đang nếm trải sự thật nghiệt ngã này khi đối mặt với "bản án" từ chính đối tác cũ mang tên Anthropic.
Điều khiến giới chuyên môn chú ý đến Cursor không chỉ vì 67% doanh nghiệp trong Fortune 500 dùng dịch vụ của hãng mà là thế đối đầu với Anthropic trong cuộc đua AI. Từ vị thế đối tác, 2 startup sáng giá này đã trở thành “kẻ thù” như thế nào?
Cơn lốc tăng trưởng "không tưởng"
Không có nhiều CEO ở tuổi 25 treo bức chân dung của Robert Caro trên bàn làm việc, nhưng Michael Truell thì có. Hình ảnh vị sử gia huyền thoại, người nổi tiếng với những công trình nghiên cứu kéo dài hàng thập kỷ, dường như đối lập hoàn toàn với thực tại mà Truell đang điều hành. Anh là người đứng đầu Cursor, công ty AI hỗ trợ lập trình hiện được định giá 29,3 tỷ USD, một thực thể đại diện cho sự nén chặt của thời gian và tốc độ tăng trưởng chóng mặt.
Sự trớ trêu nằm ở chỗ, trong khi Truell ngưỡng mộ những công việc đòi hỏi sự kiên trì hàng chục năm, thì anh lại đang dẫn dắt một startup tiêu biểu cho kỷ nguyên AI, nơi mà chỉ cần chậm chân một tuần, bạn đã có thể bị gạt ra khỏi cuộc chơi. Và hiện tại, kịch bản tồi tệ đó đang hiển hiện trước mắt Cursor.
Ra đời vào đầu năm 2022, ngay trước thời điểm ChatGPT tạo nên cơn địa chấn toàn cầu, Cursor đã sớm nhìn ra tiềm năng của việc thay đổi cách thức xây dựng phần mềm. Với khả năng dự đoán và hoàn thiện dòng lệnh chính xác, Cursor nhanh chóng trở thành "vật bất ly thân" của các lập trình viên.
Những con số biết nói đã chứng minh sức hút mãnh liệt của nền tảng này. Doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) của Cursor đã vượt mốc 2 tỷ USD vào tháng 2 vừa qua và vẫn tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Hiện tại, khoảng 67% doanh nghiệp trong danh sách Fortune 500 đang sử dụng Cursor, với trung bình 150 triệu dòng mã được tạo ra mỗi ngày.
Đáng chú ý hơn, theo nguồn tin từ các nhà đầu tư, công ty này đang tiến hành huy động vòng vốn mới với mức định giá có thể lên tới 50 tỷ USD. Martin Casado, đối tác tại Andreessen Horowitz và cũng là thành viên hội đồng quản trị của Cursor, khẳng định đây có thể là công ty tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử nếu loại trừ các yếu tố về vốn đầu tư thuần túy. Cursor không chỉ bán một công cụ, họ đã tạo ra một thị trường hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, vị thế độc tôn của Cursor bắt đầu lung lay khi Anthropic, một trong những phòng thí nghiệm AI hàng đầu thế giới và cũng là đối tác cung cấp mô hình cho Cursor, tung ra Claude Code vào đầu năm 2025. Đây chính là "nỗi ác mộng" mà mọi startup AI đều lo sợ: đối tác nền tảng trực tiếp nhảy vào cạnh tranh ở phân khúc ứng dụng.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở khái niệm AI tác tử (Agentic AI). Nếu như Cursor hỗ trợ con người viết mã nhanh hơn, thì Claude Code có thể tự viết mã cho bạn. Lập trình viên chỉ cần đưa ra chỉ dẫn, và AI sẽ tự thực hiện các thay đổi phức tạp trên toàn bộ hệ thống.
Ông Aaron Levie, CEO của Box và cũng là một khách hàng của Cursor, nhận định rằng tốc độ thay đổi hiện nay là chưa từng có tiền lệ. Thị trường đang dịch chuyển từ việc sử dụng môi trường phát triển tích hợp (IDE) sang các tác tử tự trị. Chính sự dịch chuyển này đã làm dấy lên những dòng trạng thái "Cursor đã chết" trên khắp các mạng xã hội công nghệ trong thời gian qua.
Bài toán chi phí
Bên cạnh áp lực về công nghệ, Cursor còn đang đối mặt với một vấn đề kinh doanh nghiêm trọng: bài toán chi phí mô hình. Trong khi Anthropic có lợi thế "của nhà trồng được" để cung cấp Claude Code với giá rẻ, Cursor lại đang phải mua các mô hình này với giá bán lẻ để cung cấp dịch vụ cho người dùng.
Một nhà đầu tư mạo hiểm đã cay đắng nhận xét với tờ Fortune rằng việc "đốt 1 USD để thu về 90 cent" không thể coi là một mô hình kinh doanh bền vững về lâu dài.
Để giảm bớt sự phụ thuộc, Cursor đã âm thầm tự huấn luyện mô hình riêng mang tên Composer từ năm 2025. Dù đã đạt được những kết quả khả quan về hiệu năng và chi phí, nhưng việc duy trì các mô hình ngôn ngữ lớn là một cuộc đua đốt tiền khủng khiếp, đòi hỏi nguồn lực tài chính và nhân lực cực lớn.
Trong bối cảnh đó, sự ra đi của các kỹ sư chủ chốt như Jason Ginsberg và Andrew Milich sang xAI của Elon Musk càng làm trầm trọng thêm nỗi lo ngại về tương lai của công ty. Cursor đang ở trong một tình thế tiến thoái lưỡng nan: sản phẩm được mọi người yêu thích, nhưng nền tảng kinh tế lại vô cùng mong manh trước sự bao vây của các gã khổng lồ.
Dù vậy, bộ sậu lãnh đạo của Cursor vẫn giữ thái độ lạc quan một cách thận trọng. Michael Truell khẳng định mục tiêu của anh là xây dựng một công ty độc lập, lâu đời và tập trung hoàn toàn vào giới lập trình chuyên nghiệp. Anh chấp nhận thực tế rằng giải pháp tốt nhất sẽ thay đổi sau mỗi 6 tháng đến 1 năm và đó chính là động lực để đội ngũ không ngừng tự đổi mới.
Tương lai của Cursor hiện đang chia rẽ giới đầu tư. Một kịch bản lạc quan là một đợt IPO thành công sau khi tối ưu hóa được biên lợi nhuận. Ngược lại, nhiều người tin rằng một thương vụ thâu tóm bởi OpenAI (đơn vị từng có ý định mua lại Cursor vào năm ngoái) sẽ là lối thoát khả dĩ nhất.
Giống như cách mà Robert Caro đã mất hàng thập kỷ để viết về quyền lực, Michael Truell đang viết nên câu chuyện về quyền lực trong kỷ nguyên AI. Nhưng khác với vị sử gia già, Truell không có hàng thập kỷ. Anh chỉ có vài tháng, hoặc thậm chí vài tuần, để chứng minh rằng Cursor không phải là một ngôi sao băng vụt sáng rồi vụt tắt trong cuộc chiến khốc liệt của những dòng lệnh.
*Nguồn: Fortune, BI
.jpg "Một nhóm ngành được dự báo có lợi nhuận tăng đột biến hơn 400% trong quý 1/2026"){kind=avatar}
