Cùng điểm lại 5 nhóm hành vi vi phạm phổ biến hiện nay và các kiến nghị chiến lược nhằm làm sạch thị trường tài sản mã hóa trong nước.
Theo Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế và buôn lậu (C03), Bộ Công an, hàng loạt vụ án tài sản mã hóa quy mô hàng nghìn tỷ đồng bị triệt phá gần đây cho thấy tính chất ngày càng nguy hiểm của loại hình tội phạm này.
Qua công tác điều tra tội phạm và tư vấn phát triển thị trường tài sản mã hoá, cơ quan điều tra nhận thấy một số nhóm hành vi vi phạm pháp luật với tính chất nguy hiểm đang nổi lên.
Thứ nhất là kịch bản huy động vốn và các vụ án điển hình. Hành vi phổ biến hiện nay là thông qua hoạt động huy động vốn từ các dự án không có thật, điển hình như đường dây huy động token FTXF. Các đối tượng thường tạo ra các mã token, xây dựng các hệ sinh thái ứng dụng giả tạo, không có vật chất đối chứng để công bố. Chúng quảng bá về sự phát triển của dự án và hứa hẹn trả lợi nhuận, lãi suất cao thông qua các hợp đồng góp vốn. Để tạo lòng tin, chúng thường thuê các đối tượng đóng giả làm chuyên gia nước ngoài để quảng bá dự án.
Thủ đoạn thường thấy gồm: Bán các gói quyền lợi để huy động số lượng lớn tài sản mã hóa ngay từ giai đoạn đầu. Sử dụng mô hình đa cấp (MLM), trả hoa hồng cao cho người lôi kéo thành viên mới tham gia để mở rộng mạng lưới người bị hại. Có những dự án khởi nghiệp được quảng bá rầm rộ nhưng sau đó đột ngột biến mất, khiến nhà đầu tư mất trắng tài sản.
Thứ hai là việc sử dụng hệ thống tài khoản ma (BOT) để can thiệp và thao túng giá. Điển hình tại Hà Nội, cơ quan công an đã phá một vụ án liên quan đến nhóm đối tượng kêu gọi đầu tư dự án tài sản mã hóa. Nhóm này đã xây dựng các sàn giao dịch giả, trang bị hệ thống phần mềm tự động để tạo ra các lệnh mua bán ảo nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Chúng tập trung quảng bá mã token của mình, lôi kéo nhà đầu tư mua và nắm giữ. Tuy nhiên, khi nhà đầu tư muốn bán, chúng sẽ can thiệp để sàn không có thanh khoản.
“Qua điều tra, chúng tôi phát hiện hệ thống này được cài đặt để can thiệp giá, sử dụng các tài khoản máy (BOT) đặt tại nước ngoài. Các đối tượng dùng các tài khoản ma này để thực hiện hàng loạt giao dịch ảo, điều chỉnh giá theo ý muốn, buộc nhà đầu tư phải mua giá cao và bán giá thấp. Sau một thời gian vận hành, khi đã gom đủ tiền, các đối tượng sẽ đánh sập sàn và chiếm đoạt toàn bộ số lượng tài sản mã hóa của khách hàng”, Thượng tá Thế Hoàng nói.
Thứ ba là hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản mã hóa và các vụ án triệt phá điển hình. Các đối tượng thường tạo ra các kịch bản truyền thông giả tạo để làm cho tài sản mã hóa của chúng có vẻ giá trị, sau đó tự phát hành và bán ra rồi bỏ trốn. Nguy hiểm hơn, chúng còn sử dụng mã độc để tấn công vào hệ thống công nghệ của các tổ chức lớn như ngân hàng, công ty chứng khoán, tài chính nhằm lấy cắp dữ liệu hoặc làm tê liệt hệ thống để tống tiền bằng tài sản mã hóa.
Tháng 7/2024 công an tỉnh Bắc Ninh triệt phá đường dây đánh vào tài khoản người dùng, yêu cầu nạn nhân chuyển tài sản mã hóa vào các địa chỉ ví do chúng kiểm soát.
Vụ án tại Đồng Nai năm 2025: Công an tỉnh Đồng Nai đã khởi tố 56 người liên quan đến hành vi lập sàn tiền ảo, lôi kéo hơn 138.000 tài khoản tham gia với số tiền chiếm đoạt lên đến hơn 10.000 tỷ đồng.
Vụ án tại Hà Tĩnh, công an tỉnh này đã triệt phá đường dây lừa đảo Bitcoin xuyên quốc gia qua app UNISAT. Với thủ đoạn mạo danh làm nhiệm vụ Tik Tok để lôi kéo đầu tư chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng.
Vụ án tại Hà Nội năm 2025, khởi tố bắt giam đối tượng Nguyễn Hoà Bình (Shark Bình) về vụ án lừa đảo liên quan đến sàn Antex, tự ý rút tiền từ 30.000 ví của nhà đầu tư số tiền bị chiếm đoạt đặc biệt lớn.
Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng các thủ đoạn "phishing" như giả danh nhân viên hỗ trợ của các sàn quốc tế, gửi email, tin nhắn chứa phần mềm độc hại để đánh cắp thông tin ví và khóa bí mật của cá nhân nhằm chiếm đoạt tài sản.
Thứ tư là hành vi rửa tiền và trốn thuế thông qua tài sản mã hóa. Tội phạm đang lợi dụng tính ẩn danh của tài sản mã hóa để thực hiện hành vi rửa tiền và chuyển tiền trái phép ra nước ngoài. Chúng sử dụng các dịch vụ trộn tiền hoặc các sàn giao dịch phi tập trung để hợp thức hóa nguồn tiền bẩn.
Về hành vi trốn thuế, nhiều doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh tài sản mã hóa nhưng không thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định. Điển hình năm 2024, Công an đã phát hiện một nhóm đối tượng tại Nam Định thực hiện các giao dịch mua bán đồng USDT liên quan đến các đối tượng tại Trung Quốc với quy mô hơn 8.000 tỷ đồng mà không hề kê khai thuế.
Thứ năm là hành vi tiêu cực, trục lợi trong công tác cấp phép và quản lý thuế. Đây là hành vi tham nhũng, tiêu cực của một số cán bộ trong quá trình quản lý, như việc lỏng lẻo trong kiểm tra, giám sát để các đối tượng lợi dụng khai báo sai lệch nhằm trục lợi hoặc trốn thuế. Đây là vấn đề cần được các cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm trong thời gian tới.
Trước tình hình trên, Chính phủ đã có những chỉ đạo quyết liệt, cụ thể là việc ký Nghị định ngày 28/4/2024 liên quan đến việc quản lý tài sản mã hóa. Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng cho rằng, việc quản lý và phòng chống tội phạm trong lĩnh vực này không phải là trách nhiệm riêng của lực lượng Công an mà cần sự phối hợp của toàn bộ các cơ quan chức năng, đặc biệt là các cơ quan quản lý chuyên ngành.
Theo đó, các cơ quan cần tăng cường công tác giám sát, kiểm tra định kỳ đối với các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.
Hoàn thiện khung pháp lý để quản lý chặt chẽ nhưng vẫn tạo không gian cho sự phát triển của công nghệ.
Đẩy mạnh sự phối hợp liên ngành để xây dựng một thị trường lành mạnh, an toàn và bền vững.
.png "Công an thông báo: Cuộc gọi không nên nghe máy, kết bạn, không tải file gửi qua Zalo, Messenger, SMS")
.jpg "Một cổ phiếu bị tự doanh CTCK bán ròng trăm tỷ trong phiên thị trường hồi phục")
.jpg "Người phụ nữ khiếm thị 20 năm bền bỉ \"gieo\" sinh kế cho người yếu thế")
