MIẾNG BÁNH
1,2 TRIỆU+
XE ĐIỆN
mà tỷ phú Phạm Nhật Vượng
chưa cắt
Năm 2025, Ấn Độ tiêu thụ gần 800.000 xe ba bánh điện, gấp gần 5 lần số ô tô điện bán ra tại quốc gia này. Trong khi VinFast liên tục mở rộng danh mục ô tô, xe máy và xe buýt điện, phân khúc xe ba bánh vẫn chưa xuất hiện trong những kế hoạch sản phẩm được hãng công bố.
CUỘN ĐỂ KHÁM PHÁ↓Số lượng lớn
bất ngờ
Năm 2025, thế giới bán gần 70.000 xe buýt điện, hơn 430.000 xe thương mại điện hạng nhẹ và hơn 400.000 xe tải điện hạng trung, hạng nặng. Cộng cả ba phân khúc này, số lượng xe bán ra vẫn thấp hơn một thị trường ít được nhắc tới: xe ba bánh điện, với hơn 1,2 triệu chiếc.
Đó là một trong những dữ liệu đáng chú ý của báo cáo Global EV Outlook 2026 do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố. Phép so sánh phản ánh quy mô theo số lượng phương tiện, không phải giá trị doanh thu, bởi giá bán các loại xe rất khác nhau.
Năm 2025, trong khi tổng doanh số xe ba bánh trên toàn thế giới giảm 16%, xuống khoảng 4,5 triệu chiếc, thì riêng xe ba bánh điện vẫn tăng trưởng, vượt 1,2 triệu chiếc và chiếm hơn một phần tư thị trường.
Mặc dù doanh số xe ba bánh điện tại Trung Quốc giảm 5% xuống dưới 290.000 chiếc nhưng Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ đều tăng. 3 quốc gia này đóng góp hơn 95% doanh số xe ba bánh điện toàn cầu.
GẤP GẦN 5 LẦN
Ô TÔ ĐIỆN
Nếu nhìn vào riêng Ấn Độ, sự khác biệt còn lớn hơn. Theo IEA, gần 800.000 xe ba bánh điện đã được bán tại đây trong năm 2025, tăng 15% so với năm trước; khoảng 70% xe ba bánh mới là xe điện. Cùng năm, thị trường ô tô điện Ấn Độ chỉ đạt 165.000 chiếc, dù đã tăng 75% so với năm 2024 và chiếm gần 4% doanh số ô tô mới.
SO VỚI Ô TÔ ĐIỆN TẠI ẤN ĐỘ
Như vậy, cứ 1 ô tô điện được bán tại Ấn Độ thì có gần 5 xe ba bánh điện được tiêu thụ. Trong khi ô tô điện vẫn là thị trường đang ở giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi, xe ba bánh đã điện hóa phần lớn doanh số mới.
KHÔNG CHỈ LÀ MỘT NĂM BÙNG NỔ
Tăng 38% sau 3 năm
Sự bùng nổ này không chỉ diễn ra trong một năm. Dữ liệu IEA cho thấy doanh số xe ba bánh điện tại Ấn Độ tăng từ hơn 580.000 chiếc năm 2023 lên gần 700.000 chiếc năm 2024, trước khi tiến sát 800.000 chiếc năm 2025. Ấn Độ vượt Trung Quốc từ năm 2023 và duy trì vị trí thị trường xe ba bánh điện lớn nhất thế giới.
Tăng 15% so với 2024; gần 70% doanh số xe ba bánh mới là xe điện.
Mua đắt hơn
Đi rẻ hơn
Một yếu tố quan trọng nằm ở chi phí vận hành. Trong Global EV Outlook 2024, IEA tính toán rằng tại Ấn Độ năm 2023, giá mua ban đầu của xe ba bánh điện trung bình cao hơn xe xăng tương đương 55%. Tuy nhiên, tính trên 8 năm sử dụng, tổng chi phí sở hữu của xe điện thấp hơn trên 50%; ngay cả khi không có trợ cấp, mức tiết kiệm vẫn trên 40%.
Giá mua xe ba bánh điện trung bình cao hơn xe xăng tương đương tại Ấn Độ năm 2023.
CHỈ SỐ TƯƠNG ĐỐI · GIÁ XE XĂNG = 100
Ngay cả trong kịch bản không có trợ cấp, tổng chi phí sở hữu xe ba bánh điện sau 8 năm theo mô hình IEA vẫn thấp hơn xe xăng trên 40%.
Chính phủ Ấn Độ cũng dành hỗ trợ cho xe hai và ba bánh điện thông qua chương trình PM E-DRIVE. Theo Bộ Công nghiệp nặng Ấn Độ, nhóm xe ba bánh điện L5 đã hoàn thành mục tiêu số xe được hưởng ưu đãi và dừng nhận hỗ trợ từ ngày 26/12/2025. Hỗ trợ dành cho xe e-rickshaw và e-cart đủ điều kiện vẫn tiếp tục đến tháng 3/2028. Hai nhóm này được quản lý và thống kê riêng, dù cùng thuộc thị trường xe ba bánh điện nói chung.
Không còn là
sản phẩm của
các cơ sở lắp ráp nhỏ
Quy mô thị trường đã thu hút những doanh nghiệp ô tô lớn nhất Ấn Độ. Trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, Mahindra cho biết đã bán 104.586 xe ba bánh điện, tăng 35,1% so với năm trước. Công ty con Mahindra Last Mile Mobility báo cáo đã có hơn 340.000 xe thương mại điện của mình lưu hành trên đường.
Doanh số năm tài chính kết thúc tháng 3/2026. Mahindra Last Mile Mobility cho biết hơn 340.000 xe thương mại điện của hãng đang lưu hành.
Đến tháng 4/2026, Bajaj ra mắt thương hiệu WEGO chở khách và chở hàng, giá từ 311.908–448.303 rupee; quãng đường ARAI tùy phiên bản 149–296 km, cùng hơn 1.500 điểm bán và dịch vụ.
Bajaj Auto cũng tăng tốc. Riêng tháng 4/2025, hãng bán 5.506 xe ba bánh điện phân loại L5, tương ứng 36% thị phần phân khúc này theo cổng Vahan. Đến tháng 4/2026, Bajaj tiếp tục ra mắt thương hiệu WEGO với cả phiên bản chở khách và chở hàng. Danh mục có giá công bố từ 311.908 đến 448.303 rupee, quãng đường đi được theo thử nghiệm ARAI tùy phiên bản từ 149 đến 296 km. Bajaj cho biết hãng có hơn 1.500 điểm bán hàng và dịch vụ hỗ trợ.
Những con số này cho thấy xe ba bánh điện không còn chỉ là sản phẩm của các cơ sở lắp ráp nhỏ. Tại Ấn Độ, các nhà sản xuất lớn đang cạnh tranh bằng giá xe, độ bền, khả năng chuyên chở, mạng lưới hậu mãi và mức chi phí mà người vận hành phải bỏ ra.
Tuy nhiên, trong tài liệu công bố tháng 3/2026, một ủy ban của Quốc hội Ấn Độ lưu ý có khoảng 475.000 xe e-rickshaw chưa đăng ký đang hoạt động mà không có đầy đủ chứng nhận, đăng ký hoặc bảo hiểm. Bên cạnh cạnh tranh với các thương hiệu lâu năm, việc chuẩn hóa phương tiện và quản lý lưu hành vẫn là thách thức đáng kể.
VINFAST ĐÃ ĐI
ĐẾN ĐÂU?
Ấn Độ là thị trường VinFast đang mở rộng hiện diện. Danh mục xe điện của hãng đã trải từ xe hai bánh đến ô tô, xe buýt và xe thương mại đô thị. Nhưng xe ba bánh – hình dáng quen thuộc ở quốc gia tỷ dân thì chưa.
50.000 ô tô/năm ban đầu, có thể mở rộng lên 150.000.
Hướng tới xe buýt, xe máy điện, hạ tầng sạc.
Dự kiến phủ 34 thành phố tại 15 bang và vùng lãnh thổ.
Tháng 8/2025, hãng khai trương nhà máy lắp ráp ô tô điện tại Tamil Nadu với công suất ban đầu 50.000 xe/năm, có khả năng mở rộng lên 150.000 chiếc. Hai mẫu SUV VF 6 và VF 7 được mở bán từ tháng 9/2025; đến năm 2026, hãng bổ sung mẫu xe đa dụng bảy chỗ VF MPV 7.
Không dừng ở ô tô, tháng 12/2025, VinFast ký biên bản ghi nhớ với chính quyền Tamil Nadu về việc phân bổ thêm khoảng 200 ha đất, định hướng mở rộng sang xe buýt, xe máy điện và hạ tầng sạc. Ngày 8/10/2026, hãng công bố ký thỏa thuận nguyên tắc với hơn 50 đối tác đại lý xe máy điện, hướng tới mạng lưới tại 34 thành phố thuộc 15 bang và vùng lãnh thổ Ấn Độ.
Ở Việt Nam, VinFast đã có xe máy điện, xe buýt điện, các mẫu ô tô phục vụ dịch vụ, dòng xe chở hàng đô thị EC Van và bán tải VF Wild. Tuy nhiên, theo danh mục sản phẩm và các kế hoạch công khai đến tháng 10/2026, hãng chưa công bố mẫu xe ba bánh điện thương mại nào.
Con số gần 800.000 xe ba bánh điện của IEA bao gồm cả e-rickshaw; số liệu của từng hãng có thể chỉ tính phân khúc L5 và theo năm tài chính khác. Vì vậy, không lấy 104.586 xe của Mahindra hoặc thị phần 36% của Bajaj chia cho tổng 800.000 chiếc để suy ra thị phần toàn thị trường.
Ở VIỆT NAM,
MỘT TÍN HIỆU
CHÍNH SÁCH
ĐƯỢC MỞ RA
Nghiên cứu hoàn thiện đề án sản xuất, lắp ráp và thí điểm lưu hành xe ba bánh điện nhỏ gọn phục vụ thu gom rác, bưu chính và logistics tại những khu vực khó tiếp cận.
ĐANG NGHIÊN CỨU THÍ ĐIỂM · CHƯA TRIỂN KHAI ĐẠI TRÀĐáng chú ý, ngay tại Việt Nam, câu chuyện xe ba bánh điện cũng đang được đặt lên bàn chính sách. Thông báo số 418/TB-VPCP ngày 10/8/2026 ghi nhận chủ trương nghiên cứu hoàn thiện đề án sản xuất, lắp ráp và thí điểm lưu hành xe ba bánh điện nhỏ gọn cho các hoạt động như thu gom rác thải đô thị, bưu chính và logistics. Chính phủ yêu cầu làm rõ cơ sở pháp lý, giới hạn phạm vi và quy mô thí điểm; chưa có quyết định cho phép triển khai đại trà. Định hướng tại Việt Nam trước mắt tập trung vào phương tiện phục vụ dịch vụ đô thị, khác với thị trường xe chở khách rất lớn tại Ấn Độ.
Không phải mọi thị trường xe điện lớn đều bắt đầu từ ô tô cá nhân.
Ở một số nơi, chính phương tiện phục vụ sinh kế đã chuyển sang điện nhanh hơn rất nhiều.Từ những chiếc auto-rickshaw tại Ấn Độ đến đề xuất sử dụng xe ba bánh điện trong ngõ nhỏ ở Việt Nam, dữ liệu gợi mở một góc khác của quá trình điện hóa giao thông: không phải mọi thị trường lớn đều bắt đầu bằng ô tô cá nhân. Có những phân khúc phương tiện phục vụ sinh kế đã chuyển sang điện nhanh hơn nhiều. Và trong bức tranh sản phẩm ngày càng rộng của VinFast, xe ba bánh vẫn là một ô còn để trống.