Tập đoàn Nissan Motor vừa chính thức khai tử kế hoạch sản xuất hệ thống truyền động xe điện tại Vương quốc Anh. Quyết định cắt giảm quy mô đầu tư được đưa ra ngay sau khi doanh số của các dòng xe điện chủ lực tại thị trường châu Âu sụt giảm thê thảm.
Hãng xe Nhật Bản cho biết Jatco - công ty con chuyên sản xuất phụ tùng của Nissan - sẽ rút lại toàn bộ kế hoạch xây dựng nhà máy tại Sunderland. Cơ sở này vốn được quy hoạch để sản xuất trục điện (e-axle) - một linh kiện cốt lõi của xe điện tích hợp cả động cơ, bộ biến tần và hộp số.
Dự án này từng được công bố rầm rộ vào năm 2025 và dự kiến hoàn thành ngay trong năm nay với công suất thiết kế lên tới 340.000 đơn vị sản phẩm mỗi năm. Tuy nhiên, kế hoạch với khoản đầu tư ban đầu ước tính khoảng 9 tỷ yên (tương đương 56 triệu USD) này đã bị dồn vào bước đường cùng chỉ sau vỏn vẹn một năm triển khai.
Gáo nước lạnh từ thị trường châu Âu
Hiện tại, Nissan đang sản xuất dòng xe điện cỡ nhỏ Leaf tại tổ hợp Sunderland, đồng thời lên kế hoạch dây chuyền lắp ráp phiên bản thuần điện của mẫu SUV crossover cỡ nhỏ Juke dành riêng cho thị trường châu Âu từ năm 2027.
Mặc dù trước đó không tiết lộ chính xác dòng xe nào sẽ được tích hợp, Nissan từng khẳng định mục tiêu của nhà máy là cung ứng trục điện e-axle của Jatco cho các dòng EV nội vùng châu Âu. Sau khi dự án bị hủy bỏ, hãng dự kiến sẽ phải tiếp tục duy trì phương án vận chuyển các hệ thống truyền động này từ Nhật Bản sang Anh.
Quyết định phanh gấp của Nissan bắt nguồn từ bức tranh kinh doanh ảm đạm tại lục địa già. Trong năm tài chính 2025, doanh số của mẫu xe Leaf, vốn đang trong giai đoạn chuyển đổi thế hệ, đã lao dốc tới 99% so với cùng kỳ khi chỉ vỏn vẹn 87 chiếc được bán ra. Một đại diện EV khác là mẫu Ariya cũng chứng kiến mức sụt giảm doanh số 44%.
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA), thị phần doanh số của Nissan tại thị trường này đã rơi rụng xuống còn 2.2% vào năm 2025, một bước lùi sâu so với con số 3.9% của một thập kỷ trước đó.
Tái cơ cấu toàn diện dưới áp lực sinh tồn
Động thái hủy bỏ nhà máy diễn ra trong bối cảnh Nissan đang tăng tốc chiến dịch tái cấu trúc khắc nghiệt thuộc kế hoạch quay đầu mang tên “Re:Nissan” được công bố vào tháng 5/2025. Chiến lược này bao gồm việc đánh giá và định biên lại toàn bộ năng lực sản xuất phương tiện lẫn hệ thống truyền động trên phạm vi toàn cầu, bao gồm các nhà máy chế tạo động cơ đốt trong và động cơ điện cả ở trong nước lẫn hải ngoại.
Tính đến thời điểm hiện tại, Nissan đã chỉ mặt điểm tên 7 nhà máy lắp ráp xe phải đóng cửa vĩnh viễn, song các chi tiết về việc tinh giảm mảng sản xuất hệ thống truyền động vẫn được giữ kín. Ban lãnh đạo mục tiêu sẽ chốt các phương án xử lý cụ thể vào khoảng mùa xuân năm 2027. Đại diện công ty cho biết: “Việc hoạch định một chiến lược hệ thống truyền động dài hạn sẽ mất vài năm, và hiện tại chúng tôi chưa có kế hoạch cụ thể nào để công bố”.
Ngay tại thị trường quê nhà Nhật Bản, Nissan đang vận hành các dây chuyền sản xuất hệ thống truyền động tại nhà máy Yokohama, Iwaki cùng một số công ty con. Tính đến cuối tháng 9, nhà máy Yokohama đang chịu trách nhiệm việc làm với khoảng 3.000 nhân sự và con số này tại Iwaki là khoảng 800 người. Giới phân tích cảnh báo, làn sóng thắt chặt và đóng cửa các cơ sở sản xuất linh kiện tiếp theo hoàn toàn có nguy cơ tạo ra một cuộc khủng hoảng việc làm quy mô lớn đối với lao động nội địa của hãng.
Việc hủy bỏ dự án trục điện tại Anh thực chất chỉ là bề nổi của tảng băng chìm trong cơn khủng hoảng toàn diện nhất lịch sử Nissan. Nhà sản xuất ô tô từng một thời làm mưa làm gió trên thị trường toàn cầu vừa trải qua năm tài chính 2025 với mức lỗ ròng chạm đáy 533 tỷ yên (tương đương 3,4 tỷ USD). Biên lợi nhuận hoạt động của tập đoàn bị bào mòn xuống mức ngột ngạt, biến Nissan thành mắt xích yếu ớt và dễ tổn thương nhất trong liên minh ô tô Nhật Bản.
Nguyên nhân cốt lõi đẩy Nissan vào vũng lầy bắt nguồn từ sự lỗi thời của danh mục sản phẩm và sự thất bại chiến lược tại hai thị trường lớn nhất thế giới: Mỹ và Trung Quốc.
Tại Mỹ, việc thiếu vắng các dòng xe lai Hybrid trong bối cảnh nhu cầu xe thuần điện hạ nhiệt đã khiến hãng hụt hơi trước các đối thủ đồng hương như Toyota. Nghiêm trọng hơn, chính sách áp thuế nhập khẩu khắc nghiệt của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với ô tô lắp ráp từ Mexico và Nhật Bản đã giáng một đòn chí mạng vào biên lợi nhuận của hãng, bởi lượng xe xuất khẩu từ hai quốc gia này chiếm tới 45% tổng doanh số của Nissan tại Mỹ.
Trong khi đó, tại Trung Quốc, các dòng xe xăng truyền thống đổi mới chậm chạp của Nissan hoàn toàn bị ảnh hưởng trước cơn lốc xe điện giá rẻ của BYD hay Geely.
Để sinh tồn, CEO Nissan đang phải dẫn dắt tập đoàn thực hiện chiến dịch cải tổ mang tính thắt lưng buộc bụng mang tên Re:Nissan. Canh bạc tinh giản bộ máy này cũng đồng nghĩa với việc hàng chục nghìn nhân sự đứng trước nguy cơ bị sa thải từ nay đến năm 2028.
Theo: Nikkei, Reuters
.jpeg "Lịch chốt quyền cổ tức tuần cuối tháng 5: Hoà Phát, FPT đồng loạt \"lăn chốt\", cổ tức tiền mặt cao nhất 30%"){kind=avatar}
