CHÂN DUNG NHỮNG 'ÔNG TRÙM'

Một chuyên án mang tính lịch sử vừa được lực lượng phối hợp gồm Công an TP Hà Nội và Công an TP Hồ Chí Minh triệt phá thành công, giáng đòn quyết định vào đường dây lừa đảo núp bóng dịch vụ mua bán gói nghỉ dưỡng, du lịch có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Tính đến thời điểm hiện tại, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) đã quyết định khởi tố gần 400 đối tượng để điều tra, làm rõ về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền.

Mạng lưới tội phạm này vươn vòi bạch tuộc ra khắp các tỉnh thành thông qua hệ thống chân rết là các doanh nghiệp ma, công ty vỏ bọc. Đáng chú ý, trong số 194 bị can bị khởi tố tại Hà Nội, có tới 34 đối tượng giữ vai trò chủ chốt, nắm giữ các vị trí đầu não như Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, Trưởng phòng kinh doanh. Điều khiến dư luận bàng hoàng, rúng động chính là học vấn và tuổi đời của các "ông trùm" này.

Toàn bộ 34 "sếp lớn" điều hành mạng lưới đều có trình độ Cử nhân đại học trở lên. Họ là những người am hiểu sâu sắc về luật pháp, có kiến thức kinh tế vững vàng và được đào tạo bài bản về tâm lý học hành vi.

Đặc biệt, "bộ não" vạch ra các kịch bản tinh vi nhất để đưa hàng vạn khách hàng vào bẫy lại là những người trẻ thuộc thế hệ Gen Z. Có những Giám đốc doanh nghiệp đứng sau dòng tiền lừa đảo hàng trăm tỷ đồng sinh năm 2000, tức là chỉ mới 26 tuổi. Sự nhạy bén công nghệ kết hợp với sự tàn nhẫn, bất chấp pháp luật đã biến những cử nhân này thành những kẻ thao túng tàn độc.

Địa bàn hoạt động được phân chia chặt chẽ: tính riêng nhánh hoạt động tại TP Hồ Chí Minh, các CEO này đã chiếm đoạt hơn 600 tỷ đồng; trong khi đó tại Hà Nội, Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) Công an Hà Nội cho biết đã chứng minh được số tiền phạm tội vượt mức 2.700 tỷ đồng.

Gỡ bỏ lớp mặt nạ doanh nhân thành đạt, veston lịch lãm, khi ngồi trước bục hỏi cung của Cơ quan điều tra, các đối tượng đã phải cúi đầu thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Những lời khai của chúng chính là tấm gương phản chiếu một kịch bản tội ác được tính toán lạnh lùng, coi khách hàng như những "con mồi" để vắt kiệt đến đồng xu cuối cùng.

CÔNG NGHỆ THAO TÚNG TÂM LÝ 'ĐÂM LAO PHẢI THEO LAO'

Cơ quan điều tra nhận định, cách thức vận hành của các công ty này được tổ chức bài bản, tinh vi đến mức gần như triệt tiêu hoàn toàn sức đề kháng hay sự nghi ngờ của nạn nhân. Công an TP Hồ Chí Minh vạch rõ đây là một "quy trình bẫy người liên hoàn", không có kẽ hở cho nạn nhân kịp thoát ra khi đã lọt vào tầm ngắm.

Quy trình này được vận hành khép kín qua các bước:

• 1. Khảo sát và định vị "con mồi": Bọn chúng bắt đầu bằng việc thu thập dữ liệu cá nhân từ các nguồn mua bán trái phép, danh sách khách hàng cũ của các chương trình du lịch, hoặc khai thác từ mạng xã hội để nhắm mục tiêu chính xác. Những người có điều kiện kinh tế, người từng đi tour du lịch, và đặc biệt là người cao tuổi sở hữu khoản tiền tiết kiệm tích lũy... sẽ được phân loại kỹ lưỡng trước khi giao cho nhân viên gọi điện.
• 2. Chiêu bài "Quà tặng miễn phí": Cuộc gọi đầu tiên tuyệt đối không bao giờ nhắc đến tiền hay việc mua bán. Nhân viên sẽ dùng giọng điệu ngọt ngào để mời nạn nhân đến tham dự chương trình triệt ân, nhận quà tặng lưu niệm hoặc nhận một voucher kỳ nghỉ miễn phí. Đánh trúng tâm lý thích nhận quà và sự nhẹ dạ của người già, chúng dễ dàng thuyết phục họ đến văn phòng.
• 3. "Giam lỏng" và dồn ép tại sự kiện: Khi khách hàng đến tham dự tại các địa điểm hoành tráng, họ lập tức bị tách riêng và bủa vây bởi đội ngũ tư vấn dày dạn kinh nghiệm. Khách hàng bị giữ lại nghe tư vấn liên tục suốt 2 tiếng đồng hồ để "đủ điều kiện đổi quà". Trong 2 tiếng này, kịch bản thao túng tâm lý chính thức được vận hành. Các gói kỳ nghỉ có giá trị từ 30 triệu đến 420 triệu đồng, thậm chí lên đến 900 triệu đồng liên tục được đưa ra kèm các thông tin bánh vẽ. Đây không chỉ là kỳ nghỉ, mà còn là tài sản đầu tư sinh lời với lãi suất 8-10%/năm, cam kết công ty sẽ thu mua lại giá cao, lợi nhuận tăng gấp đôi sau 3 tháng. Các đối tượng dùng âm thanh lớn, tung hô, chúc mừng người chốt đơn liên tục để gây áp lực, ép khách hàng ký hợp đồng ngay tại chỗ, không cho họ có thời gian về nhà suy nghĩ hay bàn bạc với người thân. Nếu khách không mang đủ tiền mặt, nhân viên sẵn sàng hướng dẫn cài app vay tiền hoặc gợi ý "cắm" sổ đỏ để xuống tiền đóng cọc.
• 4. Siết bẫy "Đâm lao phải theo lao": Sự thật phũ phàng chỉ lộ ra sau khi tiền đã trao. Nhiều gói kỳ nghỉ được bán khi các resort thực tế vẫn còn là những bãi đất trống. Thay vì giải quyết thanh lý hợp đồng, các đối tượng trì hoãn và yêu cầu người bán phải đóng thêm một loạt chi phí phát sinh...phí chuyển nhượng, phí thủ tục, phí nâng cấp dịch vụ, phí thế chân... Điều tàn độc là mỗi lần đóng các khoản phí này, khách hàng thực chất lại bị dẫn dắt để ký thêm một hợp đồng mới. Vì tiếc số tiền lớn đã đóng ban đầu, với tâm lý muốn gỡ gạc, nhiều nạn nhân rơi vào vòng xoáy đóng tiền liên tục mà không thể dừng lại.

“Khi một người đã bỏ vào một khoản tiền lớn, họ không còn nhìn sự việc bằng con mắt của người đứng ngoài nữa ”, TS, Thượng tá Đào Trung Hiếu, một chuyên gia tội phạm học phân tích tâm lý của các bị hại. Ông cho rằng họ bắt đầu bị ràng buộc bởi chính những gì mình đã bỏ ra. “ Nếu dừng lại, họ buộc phải chấp nhận rằng số tiền ấy có thể đã mất. Ngược lại, nếu tiếp tục nộp tiền, họ vẫn còn hy vọng cứu vãn được khoản đầu tư trước đó”. Nói cách khác, ở giai đoạn đầu, nạn nhân đầu tư vì tin tưởng. Nhưng ở giai đoạn sau, nhiều người tiếp tục đầu tư không hẳn vì còn tin tuyệt đối, mà vì không đủ sức chấp nhận khả năng mình đã sai.

Đằng sau bi kịch của các nạn nhân còn là một bi kịch xã hội khác mà Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng PC03 Công an TP Hồ Chí Minh, luôn trăn trở khi nhắc về phần lớn trong số gần 200 bị can vừa bị khởi tố tại TP.HCM: họ phần lớn là những sinh viên vừa ra trường, tuổi đời mới ngoài 20. Họ được tuyển vào làm telesale với mức lương cứng từ 6–8 triệu đồng cộng với phần trăm hoa hồng tính trên số tiền chiếm đoạt được. Hàng ngày, chỉ vì hám lợi trước mắt, các bạn trẻ này đã nhắm mắt làm theo kịch bản lừa đảo dàn dựng sẵn, trở thành những cánh tay nối dài, giúp sức đắc lực cho các ông trùm vắt kiệt tài sản của các cụ già.

Trong số các hồ sơ tôi nghiên cứu, có một trường hợp khiến tôi thực sự trăn trở khi một nạn nhân bị thao túng đến mức ký tới 71 hợp đồng kỳ nghỉ, tổng số tiền mất trắng gần 4 tỷ đồng. Qua điều tra bước đầu của cơ quan công an, nạn nhân bị thiệt hại nặng nề nhất được ghi nhận lên tới từ 8,2 đến 8,5 tỷ đồng sau khi bị lừa ký liên tiếp 42 hợp đồng.

— Luật sư Lê Hồng Hiển (Đoàn luật sư TP Hà Nội)

Nguồn: Tiền Phong

ĐIỀU KHOẢN NGUY HIỂM NHẤT KHÔNG NẰM TRÊN GIẤY

Suốt một thời gian dài, các ổ nhóm lừa đảo này vẫn ngang nhiên hoạt động, nhởn nhơ thách thức dư luận nhờ việc "núp bóng" tinh vi dưới danh nghĩa các giao dịch dân sự, kinh tế thuần túy. Tuy nhiên, sự chỉ đạo và vào cuộc quyết liệt của Bộ Công an đã bóc trần ranh giới mỏng manh của loại tội phạm ẩn mình này.

Hợp đồng mà các công ty này đưa ra thực chất là những cuốn sách mỏng, dày hàng chục trang với cỡ chữ li ti, đan cài dày đặc các thuật ngữ chuyên ngành phức tạp và đầy rẫy các điều khoản cài cắm nhằm loại trừ hoàn toàn trách nhiệm của phía công ty khi xảy ra sự cố. Thế nhưng, thứ khiến khách hàng dễ dàng xuống tiền lại là những lời cam kết, hứa hẹn bằng miệng đầy hấp dẫn của các nhân viên sale.

Cơ quan điều tra xác định, các đối tượng đã cố tình lợi dụng việc người lớn tuổi mắt kém, ngại đọc kỹ các nội dung văn bản dài để thúc ép ký nhanh. Chúng còn sử dụng một ma trận các loại phụ lục, biên bản thỏa thuận hoặc giấy tờ phát sinh để hợp thức hóa việc ký kết nhiều hợp đồng chồng chéo.

Dưới góc nhìn quản lý, Luật sư Hoàng Văn Hướng (Đoàn luật sư TP Hà Nội) thẳng thắn chỉ ra rằng: nguyên nhân biến tướng mô hình “sở hữu kỳ nghỉ” thành công cụ lừa đảo tàn bạo tại Việt Nam là do “khoảng trống trong pháp luật chuyên ngành”. Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Du lịch hiện hành chưa hề có định nghĩa rõ ràng cho loại hình này.

CƠ HỘI ĐÒI LẠI TÀI SẢN CHO NẠN NHÂN

Với số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn (hơn 3.000 tỷ đồng), quy mô tổ chức chặt chẽ, bài bản và gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho xã hội, khiến hàng ngàn gia đình lâm vào cảnh khuynh gia bại sản, các "ông trùm" cử nhân này sẽ phải đối diện với các chế tài nghiêm khắc nhất của pháp luật. Theo quy định, khung hình phạt cao nhất dành cho tội danh này có thể lên đến tù chung thân.

Hiện tại, vụ án đang tiếp tục được cơ quan công an hai thành phố điều tra mở rộng để làm rõ toàn bộ hành vi của các đối tượng liên quan, quyết không bỏ lọt tội phạm. Song song với quá trình bắt giữ, công tác rà soát, phong tỏa tài khoản và kê biên các tài sản của các bị can đang được thực hiện một cách triệt để nhất nhằm thu hồi tối đa tài sản, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người bị hại.

Để đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân, cơ quan chức năng đưa ra khẳng định quan trọng: Tất cả những ai đã mua hợp đồng kỳ nghỉ du lịch của các tổ chức, công ty nằm trong đường dây này cần nhanh chóng tập hợp hồ sơ, chứng từ và đến trình báo tại cơ quan điều tra. Đặc biệt, cơ quan chức năng nhấn mạnh một điểm nhân văn: Ngay cả trong trường hợp nạn nhân (người đứng tên trên hợp đồng) đã qua đời do tuổi cao hoặc bạo bệnh, thân nhân hợp pháp của họ vẫn hoàn toàn có đầy đủ quyền lợi và nghĩa vụ mang toàn bộ hồ sơ đến cơ quan điều tra để làm thủ tục đề nghị hoàn trả lại số tiền bị chiếm đoạt trong quá trình thu hồi tài sản, khắc phục hậu quả của vụ án.